Dagkalender van de Wereldliteratuur: IJslandse onafhankelijkheid in de literatuur

Voor zijn ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’ bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag IJsland, dat op 17 juni 1944 onafhankelijk werd van Denemarken. Welke IJslandse auteur had tien jaar daarvoor al een roman geschreven met de titel Onafhankelijke mensen?

Voor zijn ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur’ bekijkt journalist en schrijver Pieter Steinz dagelijks wat er actueel is in boekenland. Vandaag IJsland, dat op 17 juni 1944 onafhankelijk werd van Denemarken. Welke IJslandse auteur had tien jaar daarvoor al een roman geschreven met de titel Onafhankelijke mensen?

De toekenning van de Nobelprijs voor literatuur aan Halldór Laxness (pseudoniem van Halldór Guđjónsson, 1902-1998) zette in 1955 het IJslands, gesproken door 250.000 mensen, in één klap op de kaart. Laxness kreeg de img_0059hoogste literaire eer ‘voor de levendige epische kracht waarmee hij de grote IJslandse vertelkunst [had] vernieuwd’ en voor de grote romans die hij als sociaal realist, aanvankelijk communist, had gepubliceerd.

In de jaren 1931-1932 verscheen Salka Valka, een roman waarin een meisje en haar ongehuwde moeder zich handhaven in een klein vissersdorp. Twee jaar later kwam Onafhankelijke mensen uit, een roman over een schapenboer die zijn strijd om zelfstandigheid duur moet bekopen. De gelukkige krijgers, verschenen in 1952, was een op oude sagen gebaseerde historische roman over de introductie van het christendom.

Anders dan veel laureaten bleek Laxness na zijn Nobelprijs niet uitgeschreven. In decennia daarna publiceerde hij onder andere Het herwonnen paradijs (1960). Uit dat boek bleek zijn belangstelling voor oosterse mystiek naar voren komt. In het in 1968 verschenen Aan de voet van de gletsjer (1968) wordt een jonge priester eropuit gestuurd om het reilen en zeilen van een excentrieke dominee te onderzoeken.

In al Laxness’ romans spelen het ruige IJslandse landschap en de geschiedenis van zijn trotse bewoners meer dan een bijrol.

Voor meer afleveringen van deze ‘Dagkalender van de Wereldliteratuur, zie The Global Reader.

Pieter Steinz zit op Twitter.