Btw op veel producten omhoog

VVD en PvdA willen 5 miljard vrijspelen door btw-tarief van 6 procent fors in te perken.

Het huidige btw-regime moet op de schop. Behoudens primaire levensmiddelen zullen de honderden diensten en producten die nu onder het lage btw-tarief van 6 procent vallen, gelijk worden getrokken met het standaardtarief van 21 procent.

Dat is een van de bouwstenen in het kabinetsvoorstel voor herziening van het belastingstelsel dat vanavond wordt voorgelegd aan de oppositie.

Dit bevestigen bronnen die bij de fiscale onderhandelingen in de coalitie betrokken zijn geweest. Het voorstel voor forse inperking van het lage btw-tarief zal volgens het kabinet 4 tot 5 miljard euro op moeten leveren, die kan worden ingezet voor verlaging van lasten op arbeid.

Vanavond spreken zes oppositiepartijen op het ministerie van Financiën met staatssecretaris Eric Wiebes (VVD) over het nu nog geheime voorstel van het kabinet. De oppositie wil dat het stuk openbaar wordt, het kabinet wil de onderhandelingen over een nieuw belastingstelsel achter gesloten deuren voeren.

Als los van deze procedurele discussie vanavond ook de inhoud op tafel komt, dan kan het beraad gaan over een verschuiving van rijks- naar gemeentelijke belastingen, herziening van de toeslagen en over een andere berekening van de vermogensrendementsheffing in box 3. Alles bij elkaar wil het kabinet voor 10 miljard euro aan belastingen verschuiven.

Daarnaast is uit meevallers op de begroting volgend jaar al 5 miljard euro beschikbaar voor compensatie van ongewenste koopkrachteffecten van de belastingverschuivingen, het zogeheten smeergeld.

Het kabinet beseft dat de voorgestelde btw-verhoging voor veel burgers en bedrijven een pijnlijke maatregel is. Het verzet van lobbygroepen van kappers, uitgevers, winkeliers en ander midden- en kleinbedrijf barstte vanochtend al los. De regering hoopt dat veel oppositiepartijen de voorgestelde ‘modernisering’ van de btw niettemin zullen steunen. En daarmee dus ook bereid zijn die gezamenlijk aan het publiek uit te leggen en te verdedigen. Alle partijen erkennen immers dat het huidige btw-stelsel volledig is dichtgeslibd met honderden uitzonderingen en lage tarieven.

Hét voorbeeld van irrationeel en slecht uit te leggen btw-beleid: caviavoer valt onder het hoge tarief van 21 procent; konijnenvoer onder het lage. Waarom? Omdat konijnen zelf ook voedingsmiddelen zijn en cavia’s niet.

Volgens een studie van het Centraal Planbureau, van begin vorig jaar, bereikt het lage tarief al lang niet meer het doel waar het ooit voor was ingesteld. Het moest een instrument zijn om de belastingdruk voor lagere inkomens te verminderen. Inmiddels blijkt dat het vooral mensen met hoge inkomens zijn die ervan profiteren: dat zijn de groepen die veel uit eten gaan, het theater of een concert bezoeken.

Omdat het kabinet de lage btw op primaire levensmiddelen – de boodschappen in de supermarkt – ongemoeid wil laten, komt de opbrengst van de beoogde herziening op 4 tot 5 miljard euro uit. In zijn ‘keuzebrief’ van vorig jaar berekende Wiebes dat het lage btw-tarief nog voor een belastingderving van 6,7 miljard euro per jaar zorgt, exclusief levensmiddelen.

Mocht de oppositie de verhoging van het lage btw-tarief afwijzen, dan kan het kabinet, zo is de tactische inschatting van Rutte II, de schuld van het mislukken van dit deel van de door iedereen gewenste fiscale hervorming in haar schoenen schuiven.