Banksy, ongewenst kostbaar

„Exorbitante waardestijgingen van 400 procent.” Met die kreet wordt het werk van idealist-straatkunstenaar Banksy aangeprezen. Zaterdag opent in Amsterdam een expositie.

Lionel enKim Logchies met het topstuk van hun Banksy-expositie: een schilderij met een vraagprijs van € 1 miljoen.
Lionel enKim Logchies met het topstuk van hun Banksy-expositie: een schilderij met een vraagprijs van € 1 miljoen. Foto Roger Cremers

Als kind droomde Banksy ervan een soort Robin Hood te worden. Een vrolijke volksheld die met guerrilla-straatkunst de rijken en machtigen te kijk zou zetten. Nooit had hij gedacht, schrijft de mysterieuze Brit op zijn website, dat hij als een „goudstuk” de zakken van de rijken zou vullen.

Banksy’s straatkunst is dikwijls gestolen, soms met muur en al, en daarna voor veel geld verkocht. Twee maanden geleden ontstond nog gedoe over een deur van een huis in het Palestijnse Gaza, door Banksy beschilderd om aandacht te vragen voor de Israëlische bombardementen. De eigenaar had de deur, het enige van zijn huis dat nog overeind stond, voor 160 euro verkocht aan een lokale kunstenaar die de beschilderde deur wilde ‘redden’. Toen de eigenaar er later achter kwam hoe waardevol het werk van Banksy is, voelde hij zich opgelicht en spande een rechtszaak aan.

De boodschap van Banksy mag vaak antikapitalistisch zijn, de handel in zijn kunst is dat allerminst. Neem de tentoonstelling die zaterdag bij de Lionel Gallery in Amsterdam opent, de „grootste Banksy expositie ooit in Nederland”. Aangeboden worden vijftig prints en tien originele werken, in prijs variërend van 4.000 tot 1 miljoen euro. Het zal niet vaak zijn gebeurd dat een kunsthandel werk aanprijst met slogans als: „Exorbitante waardestijgingen van 400 procent.” En: „Enthousiaste kunstverzamelaars vanuit de hele wereld zullen komen invliegen om werken te kunnen kopen.” Bij de opening worden de liefhebbers van straatkunst onder meer gefêteerd op ‘valet parking’.

Kim en Lionel Logchies zijn de eigenaren van de Lionel Gallery. Sinds 1998 handelen zij in moderne en hedendaagse kunst in oplage, eerst in Laren, sinds een jaar vanuit de Nieuwe Spiegelstraat. Twee jaar geleden viel Kim Logchies voor Girl with balloon, een zeefdruk uit 2003 van een meisje dat grijpt naar een hartvormige ballon die net buiten haar bereik is. Een verbeelding van hoop, zegt ze. Popster Justin Bieber is een van de velen die de afbeelding op zijn lijf heeft laten tatoeëren.

Voor Kim Logchies betekende het ballonmeisje het begin van de handel in Banksy-kunst. Tot haar verbazing bleek ze met haar telefoon al jaren eerder prenten van de kunstenaar te hebben gefotografeerd, zonder dat ze wist wie de maker was. „Street art is vaak zo boos. Banksy verbeeldt zijn ongenoegen op een mooie manier. Hij is de Picasso van deze tijd.”

Kim Logchies overtuigde haar echtgenoot, meer een liefhebber van Cobra en Warhol, om in maart 2013 een eerste Banksy tentoonstelling te maken, toen gecombineerd met zeefdrukken van Jean-Michel Basquiat. Goed getimed, want sindsdien zijn de prijzen geëxplodeerd. Kim Logchies: „Girl with Balloon kostte toen 7.500 euro, en met handtekening 30.000. Nu vragen we voor dezelfde prints 33.000 en 95.000 euro. En over twee weken doet die laatste misschien wel honderd.”

Lionel Logchies: „Banksy gaat zo hard, hij is de koning van de street art.”

Het aanbod is schaars. Van 2003 tot 2007 heeft Banksy slechts zo’n zestig prenten in omloop gebracht. Vaak in twee edities, ongesigneerde in oplagen tot 750, gesigneerde in oplagen tot 150 exemplaren. Die prenten vlogen voor respectievelijk 100 en 150 pond per stuk weg via de website van zijn Britse distributeur.

Lastig om nu aan prenten te komen en zeker aan gave exemplaren, zegt Lionel Logchies. „Kopers prikten ze soms gewoon met punaises aan de muur.” Zonder de inbreng van twee grote particuliere verzamelaars was het nooit gelukt om zo’n grote collectie bijeen te brengen, zegt zijn echtgenote. „Wereldwijd zijn er zo’n dertig grote handelaren. Maar zo’n aanbod als wij nu hebben, dat is ongekend.”

De tien unieke werken in de tentoonstelling variëren in prijs van 3 ton tot een miljoen euro. In alle leeftijdscategorieën zijn klanten voor Banksy, zegt Kim Logchies. „Jongelui die met zweet op het voorhoofd een prent op afbetaling kopen. Maar onlangs verkochten we er ook eentje aan een Zwitsers echtpaar van ruim in de zestig.”

Lionel Logchies: „Laatst stond een donkere man in de zaak waarvan ik dacht: jou ken ik ergens van. Was het Lionel Ritchie, de zanger. „Hi Lionel, I’m Lionel’, zei ik tegen hem. Het ijs was meteen gebroken. Hij kocht een Girl with Balloon, nodigde ons uit voor zijn concert. Later is hij teruggekomen. „You are my art eye”, zei hij.”