Akkoord over spreiding asielzoekers nog ver weg

EU-ministers bleven gisteren verdeeld over Migratieagenda.

Even leek de EU snel tot een gezamenlijke aanpak van de noodsituatie op de Middellandse Zee te kunnen komen. Maar de onderlinge verdeeldheid blijft levensgroot. Nadat in april een schip met 900 bootvluchtelingen was omgeslagen, waarbij bijna alle opvarenden omkwamen, noemden regeringsleiders het een „onmiddellijke prioriteit” om meer rampen te voorkomen. Ze zouden snel actie ondernemen. Nu, anderhalve maand later, is een akkoord over een Europees migratiebeleid nog niet in zicht. Dit jaar zijn zeker 2.000 bootvluchtelingen verdronken of vermist.

Europese ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie werden het gisteren in Luxemburg niet eens over de spreiding van 40.000 Syrische en Eritrese asielzoekers vanuit Griekenland en Italië, over andere EU-landen. De Europese Commissie wil lidstaten verplichten om deze vluchtelingen op te nemen, via een vaste verdeelsleutel.

De verplichte herverdeling van asielzoekers is onderdeel van een bredere Europese Migratieagenda. Andere plannen daaruit, zoals het opzetten van een militaire operatie om mensensmokkelaars tegen te werken, krijgen vooralsnog meer steun.

Ongeveer tien van de 28 EU-landen steunen het verplichtende karakter van de herverdeling. Vooral oostelijke lidstaten zijn tegen. Voorstanders, zoals Duitsland, Frankrijk en Nederland, vinden de verplichting essentieel. Maar zij stellen een eis die juist de tegenstanders van het plan niet bevalt: een verdeelsleutel die meer rekening houdt met huidige asielinspanningen. Daarmee zouden juist deze sceptische landen meer asielzoekers krijgen toegewezen.

In aanloop naar het ministersoverleg zochten sommige voorstanders al de confrontatie. Oostenrijk zal geen nieuwe asielvragen verwerken „totdat andere landen in beweging komen”, zei minister van Binnenlandse Zaken Mikl-Leitner zaterdag. Premier Renzi van Italië dreigde met represailles als er geen akkoord komt. Door asielzoekers tijdelijke verblijfsvergunningen te geven, zouden ze vrijelijk kunnen doorreizen naar andere EU-landen.

Eurocommissaris Dimitris Avramopoulo (Migratie) zei gisteren in een persconferentie dat alle lidstaten begrijpen dat solidariteit nodig is. Maar hij moest ministers eraan herinneren dat de Migratieagenda een zorgvuldig afgewogen totaalpakket is. „Geen keuzemenu.” Ook benadrukte hij het verplichtende karakter. „We hebben gezien hoe vrijwillige systemen in het verleden hebben gefaald.”

De Migratieagenda wordt volgende week weer besproken op bijeenkomsten van EU-ministers van Buitenlandse Zaken en regeringleiders. Daar is nog geen akkoord te verwachten. Eurocommissaris Avramopoulo hoopt dat eind volgende maand wel te bereiken.