Doodstraf voor voormalige president Morsi bevestigd

Mohamed Morsi zat tijdens de zittingen van de rechtszaak in een geluidsdichte kooi.
Mohamed Morsi zat tijdens de zittingen van de rechtszaak in een geluidsdichte kooi. Foto: EPA / Khaled Elfiqi

De na de militaire coup verdreven Egyptische president Mohammed Morsi is door een lagere rechtbank in Egypte tot de doodstraf veroordeeld, wegens een gewelddadige ontsnapping uit de gevangenis in 2011.

NRC-correspondent Gert Van Langendonck:

Twitter avatar gert_lang_ Gert Van Langendonck Death sentence upheld for former president Morsi and other MB leaders in prison break case #egypt

De rechtbank had vorige maand al aangekondigd Morsi tot de doodstraf te willen veroordelen. In Egypte buigt de grootmoefti zich echter ook over een doodvonnis. Dat is nu gebeurd. De rechter heeft - ongebruikelijk - gezegd dat de moefti het doodsvonnis heeft goedgekeurd, als de feiten in de gevangeniszaak bewezen worden geacht.

Of Morsi daadwerkelijk wordt opgehangen, is nog maar de vraag. In Egypte wordt de doodstraf massaal toegekend, maar de uitvoering ervan gebeurt zelden. De voormalige president kan ook nog tegen het vonnis in beroep. De openbaar aanklager móet zelfs naar de hogere rechtbank om het vonnis te bevestigen:

Twitter avatar gert_lang_ Gert Van Langendonck Death sentence for Morsi can now be appealed. Public prosecutor is obligated to appeal any death sentence even if defense doesn’t

Ontsnapping

De ontsnapping van Morsi vond plaats in 2011, de dag waarop de leiding van de Moslimbroederschap zich aansloot bij het volksprotest tegen Mubarak op het Tahrirplein. Uit de beruchte Wadi Natrun-gevangenis nabij Kairo ontsnapten toen meer dan 11.000 gevangenen. Onder hen bevonden zich ook Morsi en andere leiders van de Moslimbroederschap. Die waren niet gearresteerd of veroordeeld maar opgepakt om te voorkomen dat ze zich bij het protest zouden aansluiten.

Tegen Morsi lopen nog vier strafzaken: voor het samenwerken met buitenlandse organisaties om aanslagen te plegen, wegens spionage en het beledigen van de rechterlijke macht. Eerder op de dag werd de levenslange straf in de spionagezaak ook al bevestigd.

Militaire coup

Een jaar nadat Morsi op 30 juni 2012 democratisch was gekozen, werd hij 3 juli 2013 afgezet tijdens een militaire coup onder leiding van toenmalig minister van Defensie en huidig president Abdel Fattah el-Sisi. Enkele dagen ervoor waren miljoenen mensen de straat opgegaan om tegen Morsi en zijn beleid te demonstreren. Morsi had tijdens zijn presidentschap meer macht naar zich toegetrokken dan zijn voorganger Mubarak ooit had.

De Moslimbroederschap, waar Morsi lid van is, heeft Egypte eind 2013 verboden en geclassificeerd als ‘terroristische organisatie’. In de praktijk komt dat neer op onbegrensd hard optreden tegen alles wat met de Moslimbroederschap te maken heeft.

Zeker 2800 mensen kwamen om het leven sinds de militaire coup en tienduizenden zijn vastgezet. Volgens mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch zijn bij de ontruiming van een protestkamp waarbij minstens 817 doden vielen waarschijnlijk misdaden tegen de mensheid gepleegd.