Clinton vs Bush? Nee, ‘H’ vs ‘Jeb!’

De twee bekendste kandidaten in de presidentsrace willen niet vereenzelvigd worden met hun familienamen.

De Amerikaanse politicus Jeb Bush kondigde gisteren officieel aan dat hij in de race is voor de Republikeinse presidentskandidatuur. Hij deed dit in Miami, Florida, waar hij jaren gouverneur was.
De Amerikaanse politicus Jeb Bush kondigde gisteren officieel aan dat hij in de race is voor de Republikeinse presidentskandidatuur. Hij deed dit in Miami, Florida, waar hij jaren gouverneur was. foto Carlo Allegri/REUTERS

In twee dagen tijd hebben de lievelingen van de Democratische en Republikeinse partijelites zich gepresenteerd aan de Amerikaanse kiezer. De Republikein Jeb Bush (gisteren in Miami) en de Democraat Hillary Clinton (zaterdag in New York) probeerden zich te laten zien als kandidaat voor de toekomst. Ze besteedden nauwelijks aandacht aan de decennia waarin de families Bush en Clinton de Amerikaanse politiek domineerden.

Jeb Bush en Hillary Clinton willen op eigen kracht gekozen worden. Niet voor niets heeft Hillary Clinton als campagnelogo een sobere ‘H’ (géén ‘Clinton’). Bush’ logo, ‘Jeb!’, laat ook zijn achternaam weg. Clinton haalde haar man Bill nog op het podium, Bush deed gisteren zijn best niet over te komen als laatste telg uit een politieke dynastie. Zijn vader en broer, beiden oud-president, waren afwezig. Hij beschuldigde Clinton ervan het presidentschap als een zaak van erfopvolging te zien. „Niemand verdient de baan vanwege een cv, partij, leeftijd, of familie. Niemand is aan de beurt. Iedereen moet het verdienen.”

Jeb Bush en Hillary Clinton hebben meer gemeen. Ze zijn in beide partijen de kandidaat met veruit het meeste campagnegeld. Bush’ campagnefonds, het zogenoemde SuperPAC Right to Rise, ligt op schema om 100 miljoen dollar op te halen. Clinton, die ongeveer net zo veel geld heeft binnengehaald, heeft nauwelijks concurrentie in de eigen partij. Bush heeft dat wel: er zijn twintig tegenkandidaten, maar hij geniet de steun van de belangrijkste partijprominenten en geldschieters.

Allebei zijn ze voorzichtig

Maar bij beide kandidaten viel ook hun onzekerheid op, alsof ze zich ongemakkelijk voelen in de rol die ze toebedeeld krijgen. Clinton hield een wat afstandelijke toespraak – vol progressieve plannen, maar zonder overkoepelend thema of persoonlijk verhaal. Ze had haar presentatie tot in het detail georganiseerd. De 5.500 bezoekers werden over vakken verdeeld via een systeem van polsbandjes.

Jeb Bush had zich voorgenomen te zwijgen over de twee onderwerpen die slecht liggen bij de conservatieve kiezer: zijn steun voor kerndoelen in het onderwijs, en voor hervorming van het migratiestelsel. Bush wil illegale migranten kans op een verblijfsvergunning bieden. Maar hij wil ze geen Amerikaans staatsburger maken, zoals president Obama dat voor een grote groep wil.

Maar Bush’ toespraak werd onderbroken door jonge migranten, die scandeerden: „Een legale status is niet genoeg!”

Bush keek geschrokken op, en werd gedwongen al improviserend toch over migratie te praten. „De volgende president zal belangrijke hervormingen doorvoeren”, zei hij. Verwijzend naar Obama: „Maar niet per decreet.”

Het belangrijkste doel van Bush was om de conservatieve Republikeinen, die altijd massaal komen stemmen tijdens voorverkiezingen, ervan te overtuigen dat hij geen middenkandidaat is. Dat wantrouwen is hardnekkig, merkt Bush regelmatig, als hij bij Republikeinse conferenties wordt uitgefloten.

Bush en Clinton zijn niet voor niets voorzichtig. Ze weten allebei uit ervaring wat verliezen is. Hillary Clinton verloor de Democratische voorverkiezingen in 2008 van Obama, Jeb Bush verloor een harde strijd om het gouverneurschap van Florida, in 1994. Bush verwees gisteren onbedoeld naar de vele parallellen met Clinton, toen hij de woorden uit haar verloren campagne herhaalde. „Ik doe mee om te winnen.”