Opinie

Tekenaar: ‘Rutte is niet veel mee te doen’

Spotprenten Kuyper en Rutte in ‘De IJzeren Eeuw’
Spotprenten Kuyper en Rutte in ‘De IJzeren Eeuw’

In de aanhoudend interessante educatieve serie De IJzeren Eeuw (NTR/VPRO) werd vrijdag de anti-revolutionaire premier Abraham Kuyper (1901-05) behandeld. Die mag zich ook al elke zondagavond verheugen op bewieroking in de non-fictieserie Om de Oude Wereldzee (IKON). De reputatie van ‘Abraham de Geweldige’ blijkt tevens gemeengoed onder de nazaten van de ‘kleine luyden’ die naar Michigan emigreerden, zo constateerde Hans Goedkoop, presentator van De IJzeren Eeuw, ter plekke.

Ook sprak hij met politiek tekenaar Bas van der Schot, die weer veel affiniteit heeft met Kuypers vaste karikaturist en tegenstander Albert Hahn. Als Goedkoop Hahns beroemde tekening van Kuyper naast een van Mark Rutte houdt, stelt Van der Schot: „Rutte is niet veel mee te doen.”

De klacht werd eerder geuit door makers van satirische programma's als Koefnoen: het is heel lastig om onze huidige premier te imiteren, bij gebrek aan geprononceerde trekjes.

Is Rutte dan toch ‘de man zonder eigenschappen’, zoals de Volkskrant hem onlangs portretteerde? In de aan Rutte gewijde aflevering van Brandpunt Profiel (KRO) werd geprobeerd die typering te falsifiëren, maar het kwam vooral in vele toonaarden terug. Met name politiek commentator van De Telegraaf Paul Jansen kwam uit op termen als „windvaan” en „weinig geworteld in een gedachtegoed”.

Sinds Fons de Poel (buiten beeld) de vragen stelt in Brandpunt Profiel, wordt er sterk gezocht naar stevige uitspraken. Die kun je bij voorbeeld binnenhalen door goede bekenden van de hoofdpersoon te dwingen tot een keuze als „allemansvriend of solist?” en „hard of zacht?”.

Zinvoller is dan de ook door Jansen geopperde verklaring van het succes van de ‘Teflonpremier’: „Hij maakt zichzelf ondergeschikt aan het proces.” En dat lijkt dan weer verdraaid veel op het door vriend en vijand aan bondskanselier Angela Merkel toegeschreven gebrek aan ego.

Het netto gehalte aan nieuwe inzichten in Profiel is niet zo groot. Er is wel het verhaal van Erna Smeekens, de bijstandsmoeder die vlak voor de Kamerverkiezingen van 2010 in Netwerk (EO) huilend Rutte verweet op haar uitkering te willen korten. In de studio reageerde Rutte toen woedend, omdat de basis van de berekening voor hem verborgen bleef en die, na grote druk op de redactie, niet bleek te kloppen.

Smeekens vertelt nu dat Rutte korte tijd later twee en een half uur bij haar op de bank zat voor „een tof gesprek” waarin zij „de mens Mark mocht ontmoeten.”

Zij wel, maar al die redacties die proberen het masker van de politicus af te rukken vangen bot. Goede vriend Koen Petersen en voormalig campagnestrateeg Jan Driessen wierpen De Poel kruimels toe, over respectievelijk vakantie in een hotel met lampenkapjes op een wiel en een uit soberheid gedeeld tongetje bij het voormalige Haagse visrestaurant Saur.

Het is bewonderenswaardig dat het Rutte lukt om al die nieuwsgierige roddeljournalisten onkundig te laten over zijn privéleven. Het door hem zelf trots vermelde gebrek aan visie blijkt variabel. Nu het „dikke ik” het ook in zijn ogen moet ontgelden, kun je dat interpreteren als  „voorsorteren op een derde kabinet”. Je had ook de SP, partner van de VVD in Amsterdam en vijf provincies, met name kunnen noemen.