Hartroerende ode aan de wilskracht van de mens

Lutine door Orkater, op het strand van Terschelling
Lutine door Orkater, op het strand van Terschelling Foto’s Geert Snoeijer

Daar komen ze aangelopen over het strand; ruige schippersbaarden, gele regenjas over hun arm, Leopold Witte en Geert Lageveen. Ze bestijgen hun geïmproviseerde houten podiumpje op het zand, en vertellen losjes over hun plan om een voorstelling te maken rondom het scheepswrak van de Lutine, vergaan in 1799, en haar mythische lading goud die bij Terschelling nog altijd op de zeebodem zou liggen. Tsja, denk je dan: zo’n voorstelling; beetje kletsen, paar grapjes, een mooi verhaal; klaar. Maar het pakt anders uit. Meegevoerd door de ronduit fabelachtige anekdotes van de vele, onwaarschijnlijke bergingsacties van het schip, stijgen de spelers/vertellers tot grote hoogte. En zo ontpopt Lutine, in de regie van Michiel de Regt, zich verrassend tot een hartroerende ode aan de soms krankzinnige wilskracht van de mens, toen en nu.

Lutine gaat over mannen met een droom. Van de eerste burgemeester van Terschelling die zijn huwelijk offert voor het goud en de rijke Duitse ondernemer die zijn vermogen verspeelt met bergingsacties, tot de meeste recente bergingspogingen van de Harlingse tandarts Ane Duijf – in een vlotte montage van scènes worden ze allemaal overtuigend tot leven gebracht. Ook het offer dat ze brengen in hun goudkoorts krijgt een stem; Lageveen is geestig als de geborneerde echtgenote, acteur/muzikant Erik van der Horst speelt in een mooie scène een duiker die het leven laat.

Je kunt dat rijtje malle obsessieve mannen gemakkelijk voor gek verklaren, maar heel subtiel laten regisseur en acteurs doordringen dat het hier om meer dan blinde hebzucht gaat. Overtuigend toont Lutine dat de verslaving schuilt in het streven. Hoe kun je de gebrachte offers ooit aanvaarden als het resultaat uitblijft? Doorgaan is dan de enige optie. Dat werpt een mooi verzoenend licht op historische en hedendaagse volharding van kunstenaars, politici, ja zelfs bankiers. Hoe hachelijk of megalomaan ze ook zijn, grootse dromen bezitten een betoverende glans. (HW)