Waarde in euro’s voor natuur is zinloos en werkt zelfs averechts

In Vier ton voor de Mookerhei (Wetenschap, 6&7 juni) zijn economen uit Wageningen enthousiast over de economische waardering van de natuur. Ze hebben onder andere uitgerekend dat de Mookerhei in totaal 4 ton per jaar oplevert. Een schamel bedrag eigenlijk, voor een gebied van 400 hectare. Dat moet beter kunnen! Laten we het eens uitrekenen: 400 hectare, dat zijn 4.000 percelen, ieder met een prachtig uitzicht. Die kunnen samen zeker voor 800 miljoen van de hand. Daar kopen we een aandelenpakket voor dat wel 5 procent per jaar zal opleveren. Dat is dan 40 miljoen per jaar.

De kritiek op het in euro’s waarderen van de natuur is van velerlei aard. Dezelfde kritiek geldt overigens ook voor het in geld uitdrukken van de waarde van moeders, scholen, zorginstellingen, het leger, de Tweede Kamer, enzovoort. De kritiek is methodisch, politiek en moreel. Een kort overzicht is te vindenop www.biomotivation.eu, van ons project BIOMOT, een Europees project dat afgelopen week zijn concept-rapport heeft opgeleverd (zie dezelfde website).

BIOMOT heeft onderzocht waarom mensen iets doen voor de natuur. We interviewden 200 actieve burgers, boeren en ondernemers in heel Europa en bestudeerden 34 projecten. Dit levert een heel ander antwoord op. Mensen doen iets voor de natuur omdat de natuur betekenisvol is voor hen en anderen. Waarden in euro’s dragen niets bij om mensen voor natuur te motiveren.

Waar komt het enthousiasme voor die euro’s dan vandaan? We onderzochten ook de visie van experts op economische waardering van de natuur. Een deel van de experts bleek een groot voorstander: allemaal economen. Bijna alle andere experts waren tegenstander van economische waardering van de natuur, om uiteenlopende redenen.

Economische waardering van de natuur is een project van economen, voortgedragen richting beleid op de golf van de economisering van alles. Veel mensen denken dat economische waardering van de natuur toch altijd een mooi bijkomend argument is om natuur te behouden. Maar zo werkt het niet. Het gedoe met de euro’s is deel van wat in BIOMOT systemic demotivation heet. Dat is het weghalen van de natuur uit de harten en de politiek van mensen. Economische waardering van de natuur trekt de natuur het economisch domein in, het domein waar alles wordt bepaald door het tellen van de centjes.