De geheime bankrekening van de islamadviseur

Een denktank moest criminaliteit onder Marokkaanse jongeren tegengaan. Maar nu verdenkt de politie de secretaris van het team van fraude met subsidie.

Het is 2002 als de ministeries van Justitie en Binnenlandse Zaken besluiten dat er iets moet gebeuren om de criminaliteit onder Marokkaanse jongeren tegen te gaan. Zeventien vooral Marokkaanse intellectuelen en ambtenaren worden bij elkaar geroepen. Zij moeten een denktank vormen en met onorthodoxe oplossingen komen. Een naam is er ook voor de club: het Marokkaans Nederlands Interactieteam Jeugd.

De denktank ontvangt in twee jaar tijd 136.000 euro subsidie en houdt daarna op te bestaan. Maar wat niemand weet, is dat de bankrekening en bankpas gewoon actief blijven. Eigenaar van de pas: Halim el Madkouri, de secretaris van het Interactieteam.

Halim el Madkouri (52) is een bepalende stem in het Nederlandse islamdebat. De islamoloog, PvdA-politicus en radicaliseringsexpert verschijnt bijna wekelijks in de media, schrijft opiniestukken, en is als oud-programmamanager van het instituut Forum een spin in het multiculturele subsidieweb. Ook adviseerde hij antiterrorismedienst NCTV.

Tien jaar lang is het stil rondom het Interactieteam Jeugd, tot het vorig jaar opeens opduikt in een onderzoek naar subsidiefraude. Opsporingsambtenaren van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid ontdekken dat duizenden euro’s op de Raborekening van het team worden gestort. Ook wordt regelmatig gepind met de bankpas.

De opsporingsdienst stuitte op de rekening nadat Forum vorig jaar aangifte deed tegen El Madkouri, die geprofiteerd zou hebben van subsidies die hij zelf uitdeelde. Het onderzoek heeft zich uitgebreid naar diverse projecten en bijeenkomsten rond radicalisering. Inmiddels is het vermoeden dat El Madkouri de bankrekening als zijn geheime potje gebruikte, waar hij bijverdiensten op stalde afkomstig uit projecten van Forum.

Het politiedossier

Het onderzoek van de inspectie is inmiddels gereed, zeggen betrokkenen. Alle getuigen zijn gehoord en het Openbaar Ministerie neemt op korte termijn de beslissing of El Madkouri wordt vervolgd. Deze krant kreeg inzage in delen van het politiedossier, waaruit blijkt dat El Madkouri zich inderdaad privé liet uitbetalen door antiradicaliseringsbureaus die hij zelf subsidieerde.

Een van de in dat opzicht verdachte bijeenkomsten was op 27 mei 2013 in debatcentrum De Rode Hoed. Daar organiseerde de stichting Argan met 20.000 euro subsidie van Forum een prestigieuze ‘jihadconferentie’. El Madkouri liep trots rond in een grijs colbertje en donkerrode stropdas. Hij had belangrijke gasten naar de conferentie weten te krijgen, onder wie een Egyptische generaal-majoor, een Malinese oud-minister en een bekende Marokkaanse hoogleraar.

De sprekers kregen hun vliegticket en hotelovernachting betaald, en na de conferentie vond een luxe „diner pensant” plaats met ambtenaren van de NCTV, waarvoor 2.500 euro in de begroting was opgenomen.

El Madkouri regelde nog iets voor zijn sprekers. Zij kregen ieder 500 euro cash – „om te gaan shoppen op Schiphol”, verklaart een medeorganisator van Stichting Argan in het dossier. El Madkouri schoot dit bedrag voor omdat Argan niet genoeg contant geld voorhanden had, aldus de verklaring.

Na de conferentie stuurt El Madkouri een factuur van 5.000 euro naar Argan. Dat betreft „advies en ondersteuning”, aldus de factuur, waar ook het postadres van Forum op vermeld staat. Maar het rekeningnummer is niet van Forum, maar van het Marokkaans Nederlands Interactieteam Jeugd.

De uitleg

Wat voor ‘advies en ondersteuning’ heeft El Madkouri verricht voor deze 5.000 euro? Volgens hemzelf heeft hij dit bedrag voorgeschoten aan de sprekers. „Er moest iets bedacht worden om Argan de mogelijkheid te bieden om het door mij voorgeschoten bedrag te kunnen terugbetalen”, verklaart hij tegen de politie.

Deze krant deed navraag bij een aantal sprekers of zij contant zijn betaald op de bijeenkomst. Clingendael-hoogleraar Peter Knoope zegt dat hij geen enkele vergoeding heeft gehad. Andere sprekers reageren niet.

Ook voor andere bijeenkomsten die El Madkouri helpt organiseren, declareert hij met het rekeningnummer van het interactieteam erbij. Na Amsterdam volgt in november 2013 een anti-jihadbijeenkomst in Rotterdam.

Namens Forum geeft El Madkouri 18.000 euro subsidie voor de bijeenkomst. Namens zichzelf rekent hij nog eens 5.000 euro: voor het meedenken over de inhoud en het promoten van de bijeenkomst onder zijn netwerk.

Ook dit bedrag wordt overgemaakt op de bankrekening van het Interactieteam, blijkt uit het verhoor.

De andere bronnen

De verklaringen van de organisatoren over de overboekingen aan El Madkouri zijn lastig na te gaan voor de inspectie. Organisaties hoefden hun facturen niet te specificeren van Forum. „Wij hebben de werkelijke kosten niet hoeven opgeven”, zegt de directeur van Argan tegen de politie. „Ze hebben daar nooit om gevraagd.” Hij noemt dit „misschien wel raar”.

Ook voormalig Forum-directeur Sadik Harchaoui zegt in een politieverhoor dat het „vreemd” en „onwenselijk” is dat de facturen niet zijn gespecificeerd. Harchaoui werd verhoord over de kwestie, omdat hij als oud-voorzitter van het Interactieteam bij Rabobank geregistreerd stond als contactpersoon van de nu verdachte rekening. Hij was de rekening vergeten, aldus Harchaoui tegen de politie, en had de bank doorgegeven dat die gelijk moest worden opgeheven.

Dat El Madkouri zich privé liet inhuren door organisaties die hij ook opdrachten gaf, is tegen de regels die gelden voor overheidssubsidies, zegt hoogleraar bestuursrecht Willemien den Ouden. Forum was volgens de Onderzoeksraad Integriteit en Overheid gehouden aan die regels omdat het afhankelijk is van overheidssteun.

Den Ouden: „Er is bij dit soort subsidies een heel duidelijke regel: de schijn van vooringenomenheid moet altijd voorkomen worden. Dat is hier niet het geval.”

De verdachte

Sinds het onderzoek naar El Madkouri loopt, zit hij werkloos thuis. Hij oriënteert zich op een baan in het buitenland, mogelijk in Marokko. Onlangs verscheen van zijn hand een Arabisch artikel in een Marokkaans medium, waarin hij de Marokkaanse overheid oproept zich in te spannen om radicalisering onder Nederlandse moslims te bestrijden.