Schiedam heet tegenwoordig Gin City

Gin is wat je hipsters voorzet in een groot bol glas gevuld met ijsblokjes en tonic. Jeneverstad Schiedam maakt het, net als wodka.

Barman David Trampe maakt de 'Rasberry beret'een cocktail van onder gin, campari en citroensap.
Barman David Trampe maakt de 'Rasberry beret'een cocktail van onder gin, campari en citroensap.

Je belt aan bij wat zich voordoet als zo’n assurantiekantoor waar je liever niet naar binnengaat omdat je weet dat dat geld kost. Een brede Schiedamse straat, aan de zuidwestzijde gestoffeerd met statige panden die uitkijken op een prettig park dat aan noordoostelijke kant wordt omzoomd door de Tuinlaan.

Schiedam is al eeuwenlang de jeneverhoofdstad van de wereld. Maar tegenwoordig moet je zeggen: Gin City. Het adres waar we aanbellen omspant die hele geschiedenis. Loopuyt Gin vermeldt het bord naast de deur die wordt geopend door Jan van Stigt Thans (53). Hij kocht de naam Loopuyt jaren geleden. In de achttiende eeuw deed Pieter Loopuyt hetzelfde als Jan van Stigt driehonderd jaar later, bijna. Hij stookte jenever en verzekerde scheepsladingen. Jan van Stigt zette Loopuyt Gin als hip merk in de markt en hij verkoopt verzekeringen.

Hij leidt je via zijn kantoor en een glazen corridor naar het achterhuis. Een houten trap leidt naar een zolderverdieping met een in het oog lopende bar, een boksring en een barbershop. Jan zijn trots: zijn speakeasy die een belangrijke rol speelt in de marketing van Loopuyt Gin. De sfeer van de Amerikaanse drooglegging gecombineerd met de hipste sterkedrank van dit moment.

Hebben jenever en het bijbehorende tulpglaasje een oudelullenimago, gin is wat je hipsters voorzet in een groot bol glas gevuld met ijsblokjes en tonic. In het geval van Loopuyt Gin is dat natuurlijk Loopuyt Tonic.

Jan van Stigt Thans verpersoonlijkt de wederopstanding van Schiedam als stokersstad, maar hij is bepaald niet de enige die weer brood ziet in de aloude borrel. Ook uit Schiedam komt Bobby’s Gin, in het aanpalende Vlaardingen stoken Leo Fontijne en Sietze Kalkwijk VL92. Het veel grotere Nolet liet zo’n tien jaar geleden een nieuwe molen bouwen – niet om, zoals de traditie wil, het graan te malen, maar om de distilleerderij die Ketel 1 jenever en Ketel One Vodka maakt van energie te voorzien.

Oorlogen

Want wodka is net als gin de voortzetting van jenever met andere middelen. Jenever werd oorspronkelijk gemaakt op basis van moutwijn en op smaak gebracht met de jeneverbes. Dat spulletje lustten ze overal wel: jenever was een belangrijk exportartikel, zelfs nog tot de Tweede Wereldoorlog. (Omdat de aanvoer stokte, werden in de Angelsaksische landen whisky’s populair.) In de negentiende eeuw werd in Engeland jenever nagemaakt tot een Schiedamse brander daar langs juridische weg een stokje voor stak. De Engelse stoker vond, door het toevoegen van andere ingrediënten, zodoende de London Dry Gin uit, die hij overigens niet mocht verkopen in flessen die op die uit Schiedam leken.

Gelukkig zijn de jenever- en ginoorlogen voorbij, zodat dit weekend het jaarlijkse Jeneverfestival kan samenvallen met World Gin Day. Dat betekent dat er niet alleen in Schiedam kan worden geborreld. Het Rotterdamse Barrelproof, dat onder meer door workshops de kennis van sterkedrank wil stimuleren, viert gindag (is het toeval dat die aan vaderdag voorafgaat?) samen met Ballroom.

Het was Neil Houston die in 2009 World Gin Day bedacht om met zijn vrienden een goed excuus te hebben om gin te drinken. Intussen wordt dat excuus over de hele wereld gebruikt. De Facebookpagina kan nu bogen op meer dan 17.000 likes.

Wodka dan? Distilleerderij Nolet, opgericht in 1691, produceert sinds 1977 de jonge jenever Ketel 1. Carel Nolet wilde vooruit in de wereld. Dat hij zijn borrel in de Verenigde Staten aan de straatstenen niet kwijt kon, bracht hem op het idee om de wodkavariant Ketel One te maken. Zijn marketingtruc werkte: hij ging cafés langs waar het barpersoneel uit de stad na het werk zelf kwam drinken. Hij leerde hen de Schiedamse wodka kennen zodat zij nu tegen hun klandizie zeggen: „Dit is wat ik thuis drink.” In 2008 verkocht Nolet de helft van de marketing- en distributierechten van Ketel One Vodka aan een drankengroothandel voor 600 miljoen euro.

Met de introductie van Ketel One Gin verzekerde het familiebedrijf Nolet zich in 2011 van een nieuwe afzetmarkt, als om ook van zijn kant te laten zien dat sterkedrank en verzekeringen goed samengaan.