NS probeerde Fyra-enquete te voorkomen

Engelhardt Robbe, tijdelijk CEO van de NS, verschijnt voor de parlementaire enquetecommissie Fyra.
Engelhardt Robbe, tijdelijk CEO van de NS, verschijnt voor de parlementaire enquetecommissie Fyra. Foto ANP / Bart Maat

NS heeft begin 2013 tot op directieniveau geprobeerd om een parlementaire enquête over de Fyra te voorkomen. Dat bleek vanochtend uit het verhoor van tijdelijk bestuursvoorzitter Engelhardt Robbe van NS. Commissielid Ton Elias citeerde tot verbazing van Robbe uit vertrouwelijke notulen van beraad daarover in aanwezigheid van Robbe zelf.

Elias vroeg zich daarover af:

“Is het aanvaardbaar dat een bedrijf besluitvorming daarover probeert te voorkomen?”

Robbe zei zich de discussie daarover niet te herinneren. Vlak daarvoor had Robbe uiteen gezet hoe belangrijk integriteit en het naleven van wetten en regels voor NS is geworden na het Fyra-drama. Binnen de NS-directie wordt een statutair directeur ethiek en compliance aangesteld. Die was er volgens Robbe al, maar lager in de organisatie.

Excuses voor het Fyra-drama

In opdracht van de raad van commissarissen heeft een extern bureau inmiddels de opdracht gekregen om te achterhalen wat er in de NS-organisatie is misgegaan en waarom dat nooit naar buiten is gekomen. Bedrijfsbreed worden trainings- en bewustwordingsprogramma’s ingevoerd.

Robbe begon zijn verhoor met het maken van excuses aan de reizigers voor het Fyra-drama:

“We hebben de reizigers in de kou laten staan. We hebben onze beloftes en ambities niet waar kunnen maken. Daar wil ik vanuit deze positie excuses voor aanbieden.”

Plaatsvervanger van opgestapte Huges

De tijdelijk bestuursvoorzitter zat bij de commissie als vervanger van Timo Huges, de vorige week opgestapte president-directeur van de NS. Hij was betrokken bij onregelmatigheden bij de aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg.

NS won in 2002 de concessie voor de hogesnelheidslijn naar Brussel en Parijs met het aanbod dat er dagelijks 32 hogesnelheidstreinen zouden rijden en de zogeheten Benelux-plustrein. De dienstregeling voorziet nu in 16 hogesnelheidstreinen, bijna een halvering ten opzichte van dat bod in 2002, zo hield commissielid Van Gerven Robbe voor. Die bevestigde dat.

Hard rijden? Kleine kans

NS kan volgens hem dagelijks 14 Thalys-treinen en 2 Eurostar-treinen naar Londen garanderen. De Benelux-plus-trein rijdt ieder uur van Amsterdam, Schiphol, Den Haag en Rotterdam naar Brussel via de hogesnelheidslijn. In 2017 komt er via de hogesnelheidslijn een directe verbinding van Amsterdam via Schiphol, Rotterdam en Breda naar Eindhoven.

De kans dat er in de toekomst daadwerkelijk hard gereden wordt, is volgens Robbe klein. Het Nederlandse traject leent zich niet voor snelheden van 300 kilometer per uur en op de markt zijn op dit moment geen treinstellen beschikbaar die 220 kilometer per uur halen.