Opinie

Niet verramsjt erfgoed met passie overdragen

Claudia de Breij in 'DWDD Summer School'.
Claudia de Breij in 'DWDD Summer School'.

Het gebeurt niet vaak dat ik een heel televisieprogramma, van begin tot eind, met tranen in mijn ogen zit. Het overkwam me bij het college dat Claudia de Breij gisteren in de ‘Summer School’ van DWDD University (VARA) gaf over het Nederlandse lied. Ik zal proberen uit te leggen waarom het me zo raakte.

Om te beginnen houd ik ook heel erg van Nederlandstalige liedjes van een zekere kwaliteit. Dat vinden veel mensen raar. Ik herken de anekdote van De Breij dat ze zich als tiener schaamde voor haar liefde voor Herman van Veen en Shaffy & List. Ze stelde haar walkman zo in dat ze op het schoolplein snel kon overschakelen naar Madonna, als iemand vroeg waar ze naar luisterde.

Op de keuzes en de uitvoeringen van sommige liedjes in deze les viel best wat aan te merken, maar er was een andere reden om helemaal plat te gaan voor haar aanpak. De Breij, derde in de reeks, na Twan Huys over de Clinton-dynastie en Gijs Scholten van Aschat over Shakespeare, had erop gestaan dat haar publiek zou bestaan uit 14- tot 17-jarigen, die nog nooit van Harry Bannink, Conny Stuart of Friso Wiegersma hadden gehoord. Ze stortte zich met hart en ziel in de overdracht van immaterieel erfgoed, gedreven door persoonlijke passie, met humor en anekdotes.

Of de boodschap helemaal aankwam, viel niet goed waar te nemen, maar het kan bijna niet anders. Ze is de droomdocent, die niet vertelt omdat het nu eenmaal in het curriculum staat, maar omdat het een dure plicht is. De scholieren mogen nooit meer de naam Rob Chrispijn vergeten en moeten snappen dat Hetty Blok de Georgina Verbaan van toen was.

De brug slaan tussen de generaties, de kennisachterstand verkleinen, laten zien en horen wat je zelf het mooist vindt, dat is een zaak van leven of dood. Het grappige is dat wat de moeite waard is uiteindelijk toch wel doorsijpelt, zij het vaak in een slecht begrepen of verramsjte variant. Dat kan nuttig zijn, en je houdt het toch niet tegen, de Mona Lisa op een koektrommel of de discoversie van Mozart.

Het overkwam De Breij zelf deze week, toen in het concert van De Toppers in de Arena Jeroen van der Boom haar kwetsbare liedje Mag ik dan bij jou? (het Telkens weer van de jaren 10) ten overstaan van 50.000 mensen veranderde in een power ballad. Binnen anderhalf uur haalde de single de nummer 1 plaats op iTunes, tot lichte verbijstering van de oorspronkelijke auteur. Op Twitter startte een actie om ook de versie van De Breij massaal te downloaden en die staat nu op nummer 2.

Ook dat verhaal op de achtergrond, van de pestkop op het schoolplein die eer inlegt met jouw poëzie, speelde misschien mee bij mijn ontroering , toen Claudia uitlegde dat het heus wel cool is om mee te doen met Deze vuist op deze vuist van Bannink en Wilmink: het We zullen doorgaan voor kleuters.

Ook in De Meesterwerken (VARA) worden canons samengesteld, door de gasten van Paul Witteman. Het is een aardig programma, dat meer draait om de gast (Matthijs van Nieuwkerk, Alexander Pechtold) dan om zijn tot nu toe niet erg verrassende keuzes. Ik moet er om glimlachen, niet van janken.