Het bizarre verhaal van de zwarte activiste die helemaal niet zwart blijkt

Rachel Dolezal (37) was een uitgesproken en mediagenieke woordvoerder van de Afro-Amerikaanse gemeenschap. Ze verscheen sinds de rellen in Ferguson regelmatig in de Amerikaanse en internationale pers. Totdat donderdagavond opeens bleek dat Dolezal met een leugen rondliep. Ze is helemaal niet zwart.

Rachel Dolezal (37) was een uitgesproken en mediagenieke woordvoerder van de Afro-Amerikaanse gemeenschap. De hoogleraar African Studies en voorzitter van de National Association for the Advancement of Colored People (NAACP) in de stad Spokane verscheen sinds de rellen in Ferguson regelmatig in de Amerikaanse en internationale pers. De afgelopen maanden haalde ze vaak het nieuws omdat ze doodsbedreigingen en racistische brieven ontving.

Ras taboe en alom aanwezig

Totdat donderdagavond opeens bleek dat Rachel Dolezal met een leugen rondliep. Ze is helemaal niet zwart. Haar ouders zijn niet de Afro-Amerikanen op een foto die ze vaak toonde. Haar echte moeder, Ruthanne Dolezal, liet weten dat haar dochter al jarenlang liegt over haar identiteit. Volgens haar moeder heeft Rachel Tsjechisch, Zweeds en Duits bloed:

„Ze begon zichzelf te vermommen in 2006 of 2007. Het is triest dat Rachel zichzelf niet meer is.”

De leugen van Rachel Dolezal raakt aan een gevoelig thema in de VS. Ras is door de historische context van slavernij en segregatie een zelden besproken onderwerp, zeker tussen blank en zwart. Tegelijkertijd is het alom aanwezig. Amerikanen moeten hun ras invullen op officiële documenten. Toen Dolezal benoemd werd in de Raad van Toezicht voor de politie van de gemeente Spokane, vulde ze in dat ze blank, zwart en Indiaans bloed heeft. Eén van de twee zwarte ‘zoons’ met wie Dolezal vaak op de foto ging, is in werkelijkheid een door haar ouders geadopteerde broer. Met haar ouders heeft Dolezal al jaren geen contact meer.

Rachel Dolezal was sinds de rellen in Ferguson veel op televisie te zien. Ze was buitengewoon kritisch over hypocrisie onder blanke Amerikanen. Zo merkte ze vol sarcasme op dat zwarten de film 12 Years A Slave achterin het balkon van de bioscoop moeten zien, zodat ze niet afgeleid worden „door het gegrinnik van blanken op gênante of verkeerde momenten”.

Bedrog komt uit

Het bedrog kwam uit toen Dolezal melding maakte van racistische pakketjes, die ze in de brievenbus van het NAACP-kantoor vond. Het was de negende keer in korte tijd dat de groep deze pakketjes ontving, en de politie nam de melding serieus. Een lokaal tv-station had argwaan, en suggereerde dat Dolezal, die als enige een sleutel van de brievenbus heeft, de post misschien had gefabriceerd. „Als moeder van twee zwarte kinderen zou ik dat nooit doen”, zei ze. Daarna vroeg de interviewer of een zwarte man met wie ze op de foto staat, echt haar vader is.

Bekijk hier de video van het vraaggesprek met Dolezal. Vanaf 8.15 minuten begint het gesprek over haar etniciteit, waarna ze na vragen over of ze blank is wegloopt.

„Ik weet niet wat u impliceert.”

„Bent u Afro-Amerikaans?”

„Ik begrijp de vraag niet. Ja, dat is mijn vader.”

Veel reacties

Op social media maakte het ongemakkelijke interview flink de gemoederen los:

Twitter avatar amandaseales Amanda Seales As folks dust off, starch, & iron their capes in defense of #RachelDolezal We r reminded that privilege continues t… http://t.co/yWB0y36gi6
Twitter avatar SoulRevision Kim Moore Don’t talk to me about how #RachelDolezal understood/knew the Black struggle when she could pick & choose when to be “Black”.
Twitter avatar USATODAY USA TODAY As more people question the racial identity of #RachelDolezal, her parents speak out. http://t.co/pBKyprmj1o http://t.co/emIY7dikkZ

Dolezal reageerde later in een geschreven reactie dat haar ras „een complex onderwerp” is. „Ik denk niet dat iedereen dat begrijpt.” Ze zegt ook: „We komen allemaal van het Afrikaanse continent.” De gemeente Spokane onderzoekt of Dolezals bedrog gevolgen heeft voor haar rol als toezichthouder op de politie. De landelijke NAACP zegt in een reactie: „We moedigen Amerikanen met verschillende achtergronden uit actief te worden in onze organisatie.”