EU-leider tegen Grieken: spel is nu echt bijna over

President van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, de Griekse premier Alexis Tsipras en voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders Donald Tusk bij de aanvang van het CELAC-congres in Brussel afgelopen woensdag.
President van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker, de Griekse premier Alexis Tsipras en voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders Donald Tusk bij de aanvang van het CELAC-congres in Brussel afgelopen woensdag. Foto EPA/Virginia Mayo

Het geduld van internationale geldschieters met Griekenland lijkt nu snel op te raken. Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, uitte gisteren de sterkste waarschuwing tot nu toe. “Er is geen tijd meer voor spelletjes”, zei de Pool. “Ik vrees dat de dag nadert dat iemand zegt: game over.”

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) besloot gisteren bovendien om zijn team van onderhandelaars terug te halen uit Brussel, omdat er geen schot zou zitten in de gesprekken met Athene over 7,2 miljard euro noodsteun. “Er zijn grote meningsverschillen”, zo lichtte een IMF-zegsman het besluit toe. “Er is recentelijk geen vooruitgang geboekt in het overbruggen daarvan.” Vandaag zei Jean-Claude Juncker, de voorzitter van de Europese Commissie, echter dat de onderhandelingen doorgaan.

‘Het moet realistischer’

Volgens Tusk moet de Griekse regering zich “een beetje realistischer” gaan gedragen. “We hebben beslissingen nodig, en geen onderhandelingen.” Zonder noodsteun kan Griekenland niet voldoen aan afbetalingen van in totaal bijna 8 miljard euro aan het IMF en de Europese Centrale Bank (ECB). Voor het einde van de maand moet er een akkoord liggen over de bezuinigingen en hervormingen die het land moet doen om voor noodsteun in aanmerking te komen, omdat dan het EU-hulpprogramma aan Griekenland formeel afloopt.

Maar eigenlijk moet dit al eerder, omdat landen als Nederland en Duitsland de tijd moeten hebben om zo’n akkoord door hun nationale parlementen te loodsen. Alle ogen zijn daarom nu gericht op een bijeenkomst, volgende week donderdag, van de Eurogroep, het door Jeroen Dijsselbloem voorgezeten gremium van ministers van Financiën uit de eurozone.

Kwaad bloed

Eurolanden, het IMF en de ECB presenteerden vorige week een compromis aan Griekenland: in ruil voor pijnlijke hervormingen (pensioenkortingen, BTW-verhogingen) zou het land de komende jaren minder hard hoeven te bezuinigen. Na onderhandelingen hierover zei Tsipras in Brussel dat een akkoord “in zicht” is, maar vorige week vrijdag noemde hij het compromis opeens “absurd”. Dat heeft in Brussel veel kwaad bloed gezet.

De Grieken verwachten ook toezeggingen over het kwijtschelden van Griekse schulden, maar voor geldschieters is dat onbespreekbaar zolang de discussie over het huidige hulpprogramma niet is afgerond. Een van de mogelijke oplossingen die nu de ronde doen is dat het al twee keer eerder verlengde programma voor een derde maal wordt verlengd. Om aan zijn verplichtingen te kunnen voldoen zou Athene mogen tappen uit een reservepotje met ruim 10 miljard euro voor de eventuele herkapitalisering van Griekse banken. Voorwaarde is wel Athene het compromis van vorige week alsnog accepteert.