Keuzevrijheid

Een Lamborghini kopen van je pensioen, waarom ook niet?

Foto Lamborghini

Als de Britten hun pensioen ineens willen verbrassen, lig ik daar niet wakker van, zei de staatssecretaris van pensioenen Steve Webb vorig jaar provocerend. “Als mensen een Lamborghini aanschaffen en terugvallen op hun staatspensioen, dan is de overheid niet zo bezorgd en dan is het hun eigen keuze”, aldus Webb, een echte Liberaal-Democraat.

Nederlanders moeten ook wat keuzevrijheid krijgen, en een deel van hun pensioen in één keer op kunnen nemen.  Dat bepleit pensioendenktank Netspar in een internationaal vergelijkend onderzoek, dat vandaag verschijnt. Zo kunnen ze het geld naar eigen wens besteden aan bijvoorbeeld hoge zorgkosten, aflossing van de hypotheek of verbouwing van de eigen woning.

De conclusie wordt ondersteund door een rapport van het Centraal Planbureau (CPB) dat ook vandaag wordt gepubliceerd. Het kabinet komt deze maand met een notitie over de hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel.

Nederlanders zouden bijvoorbeeld 10 tot 20 procent van hun opgebouwde pensioen vrij moeten kunnen opnemen, zeggen CPB-programmaleider Marcel Lever en Eduard Ponds, bijzonder hoogleraar economie van collectieve pensioenen in Tilburg. Het zou gaan om 25.000 tot 50.000 euro voor een gepensioneerde met een modaal inkomen. De opname moet begrensd blijven om te voorkomen dat mensen hun pensioen vroegtijdig opmaken.

Zelf kiezen

Om mensen meer invloed te geven op hun eigen pensioen, zou Nederland ook kunnen overstappen op een paar keuzemodellen voor de opbouw, de belegging en de vrije opname, zeggen de onderzoekers. Wie niet kiest, valt dan automatisch binnen een standaardmodel. In de huidige situatie bouwen de meeste Nederlanders verplicht pensioen op in een bedrijfs(tak)fonds, waar ze niets over te zeggen hebben.

Wat kan Nederland leren van het buitenland? Drie tips:

De onderzoekers denken aan verplicht pensioensparen voor zzp’ers en andere zelfstandigen plus werknemers zonder cao. Een tussenvorm is dat deze groepen de keuze krijgen om uit een automatische pensioenregeling te stappen, of dat de minimale pensioenpremie die ze moeten afdragen beperkt is. FNV-voorzitter Ton Heerts haalde deze week nog fel uit naar het idee van verplichte sociale zekerheid en pensioenopbouw voor zzp’ers. Volgens Heerts zijn dergelijke initiatieven van werkgevers alleen bedoeld om het inhuren van goedkopere zelfstandigen te legitimeren.