De gevallen topman komt altijd wel weer ergens terecht

Een andere topfunctie voor ex-NS-baas Timo Huges lijkt ondenkbaar. Maar tenzij hij het al te bont heeft gemaakt, heeft een gevallen topman altijd weer een kans. En anders kan hij nog voor zichzelf beginnen.

NS-topman Timo Huges vertrok vorige week wegens zijn betrokkenheid bij gerommel met de aanbesteding van openbaar vervoer in Limburg. Hij zou vandaag verschijnen voor de parlementaire enquêtecommissie over het Fyra-debacle, maar dat verhoor heeft de commissie woensdag afgezegd. Zien we Huges na zijn pijnlijke aftocht überhaupt nog terug? Heeft hij toekomst in het bedrijfsleven?

Headhunter Ralf Knegtmans van De Vroedt & Thierry uit Amsterdam, dat bemiddelt in de top van het Nederlandse bedrijfsleven, denkt van wel. „Huges komt echt wel weer aan de bak, er wordt niet zomaar vergeten wat hij heeft gepresteerd.” Hij deed het volgens Knegtmans uitstekend als bestuursvoorzitter bij de bloemenveiling van Aalsmeer, die hij samenvoegde met FloraHolland. Als NS-baas was hij populair bij het personeel en bij reizigersorganisaties.

Het is belangrijk wat er precies fout ging: was het netjes of niet

De situatie van de ene gevallen topman is de andere ook niet. Het is belangrijk wat er precies is fout gegaan, benadrukt partner Jan Rapmund van The Executive Network in Wassenaar. Er zijn volgens Rapmund topmannen die „op een nette manier niet functioneren” en bijvoorbeeld vertrekken vanwege strategische fouten of hun manier van leidinggeven. En er zijn topmannen die iets onaanvaardbaars hebben gedaan en civielrechtelijk of zelfs strafrechtelijk zijn aangepakt. „Vrijwel iedereen uit die eerste categorie duikt weer op.”

Sinds oktober, toen hij na flinke kritiek op zijn functioneren als president-directeur vertrok bij KLM, was het stil rond Camiel Eurlings. Maar vorige week maakte hij via Linkedin bekend dat hij sinds januari in een soort commissarispositie werkt bij de verzelfstandigde zakenreistak van American Express.

„Heel logisch”, vindt Knegtmans. „Als men vindt dat je geen goede eerste man bent, betekent dit nog niet dat je geen goede tweede man kan zijn. Als commissaris met een groot netwerk in de reiswereld kan hij een belangrijke rol spelen.”

„Iemand die niet als betrouwbaar bestuurder wordt gezien, kan vaak nog prima als commissaris aan de slag”, zegt Rapmund. Hij wil niet op namen ingaan. Een blik op de lijst met gevallen topmannen van de laatste jaren bevestigt wel zijn stelling. Voormalig SNS-topman Sjoerd van Keulen, onder wiens leiding de bank de ‘giftige’ vastgoedtak kocht, werd onlangs voorgedragen voor herbenoeming als commissaris bij bouwbedrijf Heijmans. En Sipco Schat was bij de Rabobank verantwoordelijk voor de afdeling waar fraude werd gepleegd met de internationale rekenrente Libor. Na zijn vertrek eind 2013 werd hij commissaris bij vleesgigant Vion en kunstmestbedrijf OCI.

Van hero to zero? Dat valt in het bedrijfsleven wel mee

„In de Nederlandse publieke opinie is het vaak van hero to zero. Maar de praktijk in het bedrijfsleven zelf valt mee, dat bewijst de casus-Eurlings wel”, zegt Knegtmans. Vóór een terugkeer adviseert hij wel eerst een periode van zeker drie tot zes maanden in de luwte. Dan kunnen topmannen hun vaak pijnlijke vertrek verwerken en gaat de storm rond hun persoon liggen, is zijn ervaring.

Afhankelijk van hoe bont ze het maakten, moeten topmannen het soms wel in een andere sector zoeken. Voor een positie bij een beursgenoteerd bedrijf is fiat nodig van de Autoriteit Financiële Markten. En via geschiktheidstoetsen en hertoetsingen houdt De Nederlandsche Bank in de financiële sector streng zicht op wie bestuursfuncties mag vervullen.

Op die manier dwong De Nederlandsche Bank het vertrek af van Niek Hoek als topman bij Delta Lloyd en als commissaris bij zakenbank NIBC. Dat alles valt terug te voeren op een conflict over een derivatentransactie van Delta Lloyd op basis van vertrouwelijke informatie in 2012. Hoek moet de financiële sector nu mijden, maar trad 1 januari wel aan als president-commissaris bij ingenieursbedrijf Arcadis en als commissaris bij rederij Anthony Veder.

Vanwege zijn demasqué bij NS kan Timo Huges een baan bij een (semi-)overheidsbedrijf volgens Knegtmans vergeten. „En bij een beursgenoteerd bedrijf hoeft hij het de komende tijd ook niet te proberen, vanwege alle publiciteit die zijn benoeming met zich mee zou brengen.” Maar de headhunter denkt dat hij straks wel prima terechtkan bij een groot privaat of familiebedrijf.

En wie echt niet aan de bak komt, kan altijd nog een eigen adviesbureau beginnen. „Al is dat vaak een marginaal bestaan”, benadrukt Rapmund. Het is een weg die is ingeslagen door bijvoorbeeld Bert Molenkamp, die tot 2011 collegevoorzitter was van de scholenkoepel Amerantis. Die ging aan financiële problemen ten onder. Molenkamp is al 2,5 jaar zelfstandig adviseur en verkoopt zichzelf op Linkedin aldus: „Gepokt en gemazeld in kleine en grote bestuurlijke organisaties. Geïnspireerd en gegroeid door situaties, omstandigheden en soms tegenvallers die ik op mijn weg ben tegengekomen.”