De dames moeten niet professionaliseren

De geur van gras. Gras dat net losgetrapt of gemaaid is, gras dat halfnat aan je been plakt. Je hebt mensen die hooikoorts hebben. Je hebt mensen die het liefst een met Ajax allesreiniger geboende tegelvloer ruiken, maar over het algemeen vinden mensen de geur van gras lekker. Daarin verschillen vrouwen en mannen niet. Toch speelt ons dameselftal het WK in Canada op kunstgras.

Vorig jaar daagden veertig speelsters de FIFA tevergeefs voor de rechter. Dat ging dus over het genepte gras, niet over omkoopschandalen.

Terwijl mijn zus en ik kranten en tijdschriften doorbladerden, jubelden we over de recente media-aandacht voor het voetbal, mind you: vrouwenvoetbal – balspel met geslacht. Ze glunderde: „Straks komen er ook van die praatprogramma’s over vrouwenvoetbal, met vrouwen aan tafel.”

Het is niet dat ze ooit naar zo’n programma heeft gekeken. Het ging haar om gelijkheid.

Maar klakkeloos streven naar gelijkheid kan verblindend werken. De stuwkracht die een uitzonderingspositie teweegbrengt, moet niet op gelijkheid zijn gericht, maar op de mogelijkheid van een nieuwe werkelijkheid. Als gelijkheid het doel wordt, buigt het vrouwenelftal voor een verkeerde standaard. Willen we een verdubbeling van schwalbes, miljoenen transacties, borstkloppende landbazen en genegeerde mensenrechten?

In het essay Schuldgevoel. Over de behoefte aan dingen die we niet nodig hebben betoogt filosoof Coen Simon dat schuld en schaamte een belangrijk onderdeel zijn van het menselijke spel met verlangens. De mens is een spelend wezen, een homo ludens, maar wanneer het spel te serieus wordt genomen, ontstaat een gesloten systeem waarin niemand zich schaamt, omdat de normen overduidelijk en onbetwistbaar zijn. De voetbalwereld lijdt daar aan: er zitten zogenaamde deskundigen aan tafel die alles doodanalyseren met objectieve berekeningen, alsof het spel niet bestaat bij gratie van toeval. Terwijl we juist dat moeten leren van het spel: je kunt van tevoren van alles bedenken, je kunt je conditie trainen en een strategie uitstippelen, maar in het spel zelf moet je handelen naar wat er op dat moment gebeurt: je krijgt een slechte bal aangespeeld, je veter zit los. Je speelt om te winnen, maar de winst is niet het doel. De mogelijkheid van winst faciliteert het spel en niet andersom.

De dames moeten niet professionaliseren. Het vrouwenvoetbal moet het mannenvoetbal van de professionalisering redden.

Ik gun de Oranjeleeuwinnen een voltijds salaris zodat ze hun gewone banen kunnen opzeggen, maar we moeten hen niet serieus nemen vanwege professionalisering. Het spel zelf is serieus. Daar zijn geen FIFA-clowns voor nodig.

Een doelpunt is: een been of hoofd dat een bal langs de keeper in het net krijgt. Daar hebben miljoenentransacties niets mee van doen.

Laat de vrouwen een voorbeeld zijn voor de mannen, zodat zij van hun geregisseerde show weer een vrij spel maken. Laat de geur van gras floreren als belangrijkste winst.