Chimps laven zich aan alcoholisch palmsap

Wilde chimpansees zijn betrapt op het stelen van alcohol.

Met een zelfgevouwen lepel van blad schept een chimp palmsap uit een vat.
Met een zelfgevouwen lepel van blad schept een chimp palmsap uit een vat. Foto Gaku Ohashi

Ook wilde chimpansees lusten best een borrel. Britse en Japanse primatologen zagen in het West-Afrikaanse Guinee hoe chimpansees tussen 1995 en 2012 twintig keer gefermenteerd palmsap dronken, met een gemiddeld alcoholpercentage van ongeveer 3 procent. Dat is te vergelijken met een licht biertje.

De chimpansees dronken vaak samen. De chimps die veel palmsap gedronken hadden, maakten daarna een benevelde indruk. En sommige chimps deden een dutje na het drinken. De primatologen beschreven deze observaties woensdag in Proceedings of the Royal Society B.

De chimpansees hebben wel mensen nodig om aan drank te komen: ze drinken uit de plastic vaten die de lokale bevolking van de regio Bossou ophangt om het melkachtige palmsap te verzamelen. De suikers in het zoete sap fermenteren snel tot alcohol.

De chimpansees uit Bossou drinken met bladeren die ze eerst in hun mond tot lepel vouwen. Met deze lepels van blad schepten ze palmsap uit het vat: ongeveer 10 milliliter per schep, schatten de onderzoekers.

Door het aantal scheppen te tellen, bepaalden de primatologen hoeveel de chimps dronken. Per sessie was dat gemiddeld een liter palmsap. Daarin zit evenveel alcohol als in twee normale flesjes bier. Mannetjes en vrouwtjes dronken evenveel. Ook tussen jonge en oude apen was geen verschil.

De primatologen durven niet te zeggen of chimpansees alcohol lekker vinden, misschien drinken ze het sap vooral voor de zoete smaak. Maar alcohol weerhoudt de dieren in ieder geval niet. De onderzoekers stellen voor een proef te doen met gefermenteerd en ongefermenteerd palmsap, om te zien wat de chimpansees verkiezen.

Mensapen, waaronder chimpansees en mensen, breken alcohol veel sneller af dan andere apen. Sommige biologen denken dat dat een aanpassing is aan leven op de grond: daar ligt het rottende, alcoholhoudende fruit. Genetici hebben berekend dat het enzym dat alcohol omzet bij mensapen 10 miljoen jaar geleden vele malen efficiënter werd.