Tien jaar alleen tot wijkagent kwam

Rotterdamse man met straatvrees kwam al jaren niet meer buiten, en de post stapelde zich op.

Een straat in Rotterdam-Zuid, de wijk Feijenoord-Hillesluis. In armere buurten is er minder burgerparticipatie dan in rijke buurten, blijkt uit Rotterdams onderzoek.
Een straat in Rotterdam-Zuid, de wijk Feijenoord-Hillesluis. In armere buurten is er minder burgerparticipatie dan in rijke buurten, blijkt uit Rotterdams onderzoek. foto Peter de Krom

Zijn hart klopte in z’n keel, toen wijkagent Wilco Berenschot dinsdag via het balkon van de eerste etage naar binnen wilde kijken bij de man die al tijden door niemand meer is gezien. Op het aanbellen aan de voordeur werd niet gereageerd.

Berenschot vreesde het ergste. „Ik bereidde me erop voor hem op zijn bed te zien liggen, met vliegjes eromheen. Toen ging plotseling het raam open. Ik schrok me helemaal het lazarus, ik stond opeens oog in oog met een man met een verwilderde blik”, zegt de wijkagent in het Nieuwe Westen.

De bejaarde bewoner – die lijdt aan ernstige straatvrees – schrok net zo hard. Hij blijkt al tien jaar niet meer op straat te zijn geweest. Berenschot: „Post opent hij niet, zijn rekeningen laat hij automatisch afschrijven en als er om die reden beslag wordt gelegd, wordt de boete ook automatisch geïnd. Binnen was het niet ernstig vervuild.”

Het gesprek dat de wijkagent had met de man duurde twee uur en kwam langzaam op gang. „Hij was erg geschrokken. Hij dacht dat ik achter een inbreker aanzat.”

Stukje bij beetje vertelde de man zijn levensverhaal aan Berenschot, die daar uit privacyoverwegingen niet te diep op wil ingaan. De man heeft een broer en zus, maar die spreekt hij alleen telefonisch. Andere menselijke contacten beperken zich tot een praatje over de heg met de buren en de bezorgdiensten van de boodschappen die hij online bestelt en met zijn pinpas aan de deur afrekent. „De zegeningen van de moderne tijd.” In onze volautomatische maatschappij is het risico groot dat signalen over vereenzaming verloren gaan, zegt Berenschot.

Hoewel de man zich redelijk kan redden, werd het Berenschot duidelijk dat de man écht hulp nodig heeft. „Hij was zichtbaar gespannen over de stapel post die hij al jaren niet durft open te maken. Hij vroeg mij daarbij te helpen en werd écht duizelig van het idee dat het financieel niet goed zat. Gelukkig viel dat mee. Ook bij het opruimen van zijn huis heeft hij hulp nodig.”

75-plussers krijgen huisbezoek

Hoe het met eenzame mensen kan aflopen, bleek in 2013 toen in Delfshaven het stoffelijk overschot van een 74-jarige vrouw werd gevonden. Zij had tien jaar dood in haar huis gelegen zonder dat iemand iets had gemerkt. Het onderwerp eenzaamheid bij ouderen staat sindsdien in Rotterdam hoog op de politieke agenda. Eén van de dingen die de gemeente zich heeft voorgenomen, is dat alle 75-plussers de komende jaren huisbezoek krijgen.

Berenschot, die een melding kreeg in het door hemzelf opgerichte ‘pop-up wijkbureau’ midden in de wijk, is blij dat hij zijn buurtgenoot heeft kunnen helpen, maar toch zit het hem niet lekker. „Zoals hij zijn er velen. Het zou niet moeten kunnen dat iemand die jarenlang zijn gemeentebelasting niet betaalt omdat hij zijn post niet openmaakt, aan de aandacht ontsnapt omdat de boete automatisch wordt afgeschreven. Zulke gevallen zijn een duidelijk signaal dat er iets mis is.”

Wethouder Hugo de Jonge (CDA) schrikt van het verhaal. „Dit bewijst hoe belangrijk het is dat bestrijding van eenzaamheid topprioriteit van Rotterdam is.” Dat instanties niet aanslaan op wanbetaling, maar wél automatisch het geld innen, is iets waar dit college een eind aan wil maken. Eind van dit jaar moet de eerste pilot van een nieuw systeem draaien. „Daarbij worden bestanden van woningcorporaties, energieleveranciers en het waterbedrijf over betalingsachterstanden en niet opendoen bij aanbellen aan elkaar gekoppeld.”

De wijkagent denkt niet dat de eenzame man door de hulp nu weer regelmatig op straat te zien zal zijn. „Ik geloof niet dat hij daar de persoon voor is. Maar hij was blij dat iemand hem miste en zich met hem bezighield. Dat dat zo werkt in de maatschappij, daarover was hij écht verrast.”