Oude afluisterzaak kost Poolse ministers de kop

Het Burgerplatform van premier Kopacz houdt grote schoonmaak. Over een paar maanden zijn er verkiezingen.

Met nog maar enkele maanden te gaan voor de parlementsverkiezingen is in Polen een omvangrijk politiek schandaal tot uitbarsting gekomen.

Vier ministers en de voorzitter van het Poolse parlement, Radek Sikorski, hielden gisteren de eer aan zichzelf, nadat een grote hoeveelheid transcripten van afgeluisterde gesprekken, waarin zij te horen waren, op Facebook was geplaatst.

Alle afgetreden politici maken deel uit van het regerende Burgerplatform (PO) van premier Ewa Kopacz. Behalve de voorzitter van het parlement gaat het om de ministers van Gezondheid, Sport, Financiën en Veiligheid. Zij zeggen te zijn afgetreden „in het belang van de partij”.

De regeringspartij kreeg onlangs een onverwachte en gevoelige klap toen bij de presidentsverkiezingen niet de kandidaat van PO als winnaar uit de bus kwam, maar de rechts-nationalistische tegenkandidaat Andrzej Duda. Het ontslag van de ministers en de parlementsvoorzitter wordt gezien als een poging van de regeringspartij om schoon schip te maken voor de parlementsverkiezingen die voor dit najaar staan gepland.

Premier Kopacz reageerde gisteren woedend op het lekken van de transcripten via Facebook. „Zolang ik premier ben, sta ik geen politieke spelletjes toe met afgeluisterde gesprekken tijdens de verkiezingscampagne”, aldus de premier die tegelijk ook haar „welgemeende excuses” aanbood aan de kiezers, die het afgelopen jaar „vol afkeer en ergernis” naar de opnames hebben moeten luisteren.

Het Poolse afluisterschandaal dateert al van vorig jaar, toen in de Poolse pers een aantal pikante passages verscheen van gesprekken tussen politici die in 2013 en 2014 waren afgeluisterd in restaurants in Warschau. Zo kwam een opmerking in de openbaarheid van Sikorski – toen nog minister van Buitenlandse Zaken – die zei dat de betrekkingen tussen Polen en de Verenigde Staten „bullshit” waren. Ook was te horen hoe Sikorski zich nogal ondiplomatiek uitliet over de Britse premier Cameron.

De publicatie van de passages uit gesprekken tussen politici, zakenlui en lobbyisten die in dure restaurants politieke plannetjes zaten te maken, leidde tot grote ophef en heeft de reputatie van het regerende Burgerplatform ernstig geschaad.

Tegen het lek was vorig jaar een justitieel onderzoek ingesteld, maar dat vordert langzaam. Wel verschenen deze week dus – tot grote ergernis van premier Kopacz – de volledige transcripten van de gesprekken op de Facebook-pagina van een lid van de populistische boerenpartij Samoobrona.

Premier Kopacz heeft gezegd dat ze stappen wil tegen het openbaar ministerie. Ze eist het vertrek van de procureur-generaal die zich bezighoudt met het onderzoek. Ze neemt geen genoegen met de verklaring van het OM over de manier waarop de vertrouwelijke documenten uit het onderzoek naar buiten konden komen.