Opinie

Belang bedrijven gaat voor dat van burgers

Van de Ven, Van Koningsbrugge in ‘Draadstaal’.
Van de Ven, Van Koningsbrugge in ‘Draadstaal’.

Een belangrijk argument van voorstanders van TIPP-handelsverdragen, die de normale rechtspraak buiten werking stellen, is dat er al honderden van dat soort verdragen bestaan. Nieuwsuur onderzocht of dat klopte en kwam tot een verrassende ontdekking.

Ja, het is waar. Sterker nog: Nederland heeft meer van zulke verdragen ondertekend dan de meeste landen en is mede daardoor een aantrekkelijke vestigingsplaats voor multinationals. Als buitenlandse ondernemingen zich via die Nederlandse omweg wapenen tegen belemmerende maatregelen van bijvoorbeeld Bolivia of Namibië, heet dat in de wandeling een Dutch sandwich. Na de Verenigde Staten voert Nederland de lijst aan van meeste aanklachten buiten de lokale rechtspraak om.

Zembla (VARA) ontdekte iets vergelijkbaars. Nederland is een belangrijk producent van zogeheten ‘hormoonverstoorders’, voor ongeboren en jonge kinderen gevaarlijke stoffen in bij voorbeeld conserven en crèmes. Verschillende toxicologen hameren op de risico's, maar een lobby vanuit de industrie verhinderde dat de EU maatregelen nam, omdat de effecten nog niet onomstreden aangetoond zouden zijn. Ook in dit geval neemt Nederland het voortouw in het plaatsen van de belangen van de industrie boven die van burgers.

Het past in de huidige ontwikkeling dat media bijna dagelijks met nieuws komen dat het cynisme van de macht probeert te ontmaskeren. Daar is namelijk grote behoefte aan bij de kijker.

Een derde voorbeeld van wat met een modieus woord wel aangeduid wordt als een ‘kantelpunt’ is de terugkeer van het absurde sketchprogramma Draadstaal (AVRO-TROS). Sinds 2010 werd dat verhinderd door CCCP TV, de producent van de eerste seizoenen bij de VPRO. Die had er de pest in dat het duo Jeroen van Koningsbrugge en Dennis van de Ven was overgestapt naar Talpa (John de Mol). En omdat de eerdere producent de rechten bezat op de door Van de Ven geschreven vaste typetjes in Draadstaal, mochten die niet optreden in het vervolg Neonletters. Tenzij er flink gedokt zou worden, maar dat weigerde De Mol.

De acteurs zijn er toch uitgekomen met CCCP en dus werden de typetjes uit hun gijzeling bevrijd: de tv-kijkers Fred en Ria, ‘de eerlijke man’ die slachtoffers vertelt dat het slecht met ze gaat, de moedige Saïd, de alcoholistische kapelaan en de nerd Ruben.

Draadstaal is een van de betere humoristische programma’s voor een jongere generatie; hooguit overtroffen door Zondag met Lubach (VPRO).

Er loopt altijd een soort rode draad door de uitzending, die niet gemakkelijk te benoemen valt. Gisteren leek dat seksuele verwarring te zijn. Een ideaal moment voor Fred, de eigentijdse Archie Bunker, om zijn licht te laten schijnen op het vrouwenvoetbal: „Voetbal is elf man tegen elf man, en aan het einde moet er iemand de afwas doen.”