‘Aantal toeristen in Amsterdam in 2030 verdubbeld’

Deze voorspelling dook de afgelopen maanden in verschillende media op.

illustratie Robin Héman
illustratie Robin Héman

De aanleiding

Over toeristen in Amsterdam wordt veel geklaagd. De straten slibben dicht met fietstaxi’s, segways en bierfietsen, zo klinkt de klacht, en roffelende rolkoffers veranderen de voorheen kalme straten in een warzone. En het wordt nog drukker: de afgelopen maanden zagen we in verschillende media de voorspelling dat het aantal toeristen in 2030 is verdubbeld. Klopt dat?

Waar is het op gebaseerd?

De voorspelling blijkt in december te zijn gedaan in het programma EenVandaag door toerismedeskundige Stephen Hodes. Hij baseerde zich op onderzoek van de World Tourist Organization (WTO) van de Verenigde Naties. De WTO voorspelde in 2010 dat het wereldwijde toerisme tussen 2010 en 2030 zou verdubbelen. En het toerisme in Amsterdam groeit nog harder dan gemiddeld, zegt Hodes. Ter ondersteuning verwijst hij naar een pas uitgekomen rapport van de gemeente Amsterdam, ‘Stad in balans’.

En, klopt het?

We kijken eerst naar het onderzoek van de WTO. Op basis van de groei van toerisme in het verleden, de verwachte groei van economieën over de hele wereld en de verwachte kosten van transport hebben de onderzoekers een inschatting gemaakt van de snelheid waarmee het internationale toerisme zal groeien. Als deze voorspellingen uitkomen, zal het aantal toeristen wereldwijd tussen 2010 en 2030 verdubbelen: van 0,9 tot 1,8 miljard.

Een kanttekening: een groot deel van die groei gaat naar landen die in ontwikkeling zijn. Azië krijgt een steeds groter aandeel in de toerismemarkt, terwijl Europa’s relatieve aandeel slinkt. De groei van het toerisme naar het Westen bedraagt tussen 2010 en 2030 2,2 procent, voorspelde de WTO. Dit zou niet een verdubbeling inhouden in 2030, maar een groei van 50 procent.

Maar dit zegt niets over Amsterdam, zegt Stephen Hodes. De groei naar westerse landen mag dan onder die wereldwijde 100 procent liggen, Amsterdam wordt steeds populairder. Het rapport van de gemeente Amsterdam, ‘Stad in balans’, gaat in zijn voorspelling uit van een jaarlijkse groei van 5 à 6 procent (het gemiddelde van de afgelopen zes jaar). Als die groei tot 2030 aanhoudt, is het aantal toeristen dan inderdaad verdubbeld. Inmiddels rekent hij trouwens op een nog snellere groei, zegt Hodes. Het toerisme groeide in 2014 met 12 procent, en de tussentijdse cijfers van 2015 laten zien dat dit tempo dit jaar aanhoudt.

Volgens Hodes is er geen reden waarom die groei zou stagneren. De crisis heeft verrassend genoeg geen invloed gehad op de toeristenstromen, zegt hij. En zelfs terroristische aanslagen of epidemieën kunnen het imago van een regio niet duurzaam verknallen: na een tijdje keren de toeristen weer terug.

Maar niet iedereen gelooft in de onvermijdelijke groei van het toerisme. Een verdubbeling in het aantal toeristen zou best kunnen, maar voor hetzelfde geld vindt er stagnatie plaats, zegt hoogleraar Toerisme aan de Erasmus Universiteit Frank Go. Dat hangt af van zaken waarover we nu weinig kunnen zeggen. „Een belangrijke factor is bijvoorbeeld de luchtvaart. Airlines en vliegvelden in het Midden-Oosten worden zwaar gesubsidieerd door hun overheden. Die slag is moeilijk te winnen voor westerse airlines als KLM. Een deel van de markt kan daardoor verschuiven naar het Midden-Oosten.” En ook de bereidheid van Amsterdammers om toeristen op te vangen speelt mee, zegt Go. „Het gaat er ook om welke voorzieningen wij treffen. Zijn er straks nog genoeg mensen bereid in de toerismesector te werken?” Kortom: „Zo’n voorspelling kun je eigenlijk niet doen. Het blijft een beetje koffiedik kijken.”

Conclusie

Hoewel de beschikbare voorspellingen Stephen Hodes gelijk geven, is niet te zeggen of zo’n profetie uitkomt. Op dit moment groeit het toerisme naar Amsterdam snel, maar volgens hoogleraar Toerisme Frank Go kunnen we moeilijk voorspellen of dit vijftien jaar lang aanhoudt. We beoordelen de uitspraak als niet te checken.

Floor Rusman