Srebrenica-les: ‘Beslis niet op basis van geheime informatie’

Politici uit de jaren 90 keken gisteren terug op ‘Srebrenica’. „Achteraf praten is makkelijk, maar luister naar ons.”

De beslissing om in 1994 Nederlandse militairen naar Srebrenica te sturen, had door de Tweede Kamerleden niet genomen moeten worden op basis van vooral geheime informatie. Dat zei voormalig Tweede Kamervoorzitter Wim Deetman gisteravond in een debat in het Amsterdamse theater Frascati, na een voorstelling waarin de besluitvorming over de Srebrenica-missie werd nagespeeld door bijna alle politici die er ook in de jaren 90 bij betrokken waren.

„Politici, pas op met beslissingen nadat je informatie achter gesloten deuren hebt gekregen”, zei Deetman, van 1989 tot 1996 Tweede Kamervoorzitter. „Want als ook cruciale briefings indertijd niet besloten waren geweest, hadden we dan niet een betere afweging gemaakt van de risico’s? Hadden we dan bijvoorbeeld niet beter het risico van gijzelingen van Dutchbatmilitairen kunnen doorexerceren? Als je specialist bent op een terrein, kan er verkokering optreden.”

Dutchbat kon op 11 juli 1995 niet verhinderen dat Srebrenica werd veroverd door Bosnische Serviërs. Zo’n achtduizend Bosnische moslims werden gedood. Volgens Deetman kunnen politici van nu hun voordeel doen met inzichten uit die tijd. Hij zei ook dat politici meteen in 1995 de verantwoordelijkheid hadden moeten nemen voor de ernstig mislukte missie.

Joris Voorhoeve, in die tijd minister van Defensie, zei eerder al eens dat hij in de zomer van 1995 met zijn premier Wim Kok had besproken dat hij ontslag moest nemen. Kok wees dat toen af: hij vond dat Nederland de schuld niet naar zich toe hoefde te trekken: de VN hadden de Nederlandse militairen in de steek gelaten. Voorhoeve zei gisteravond wat volgens hem het juiste moment voor zijn ontslag zou zijn geweest: 20 december 1995. Een dag eerder was de parlementaire behandeling van de gebeurtenissen in Srebrenica afgehandeld, zonder motie van wantrouwen. „De dag erna had ik moeten zeggen: ik vertrek.”