Nobelprijswinnaar zei sorry voor seksisme, maar toch ook weer niet

Je wordt verliefd op ze en als je kritiek hebt, gaan ze huilen. Dat is het probleem met “meisjes” in de wetenschap, zei de Britse Nobelprijswinnaar Tim Hunt maandag op een conferentie. Vandaag ging hij diep door het stof en verontschuldigde hij zich. Hij is niet de enige gelauwerde wetenschapper die zo denkt.

Hunt op een foto uit 2012.
Hunt op een foto uit 2012. Foto AFP / Csaba Segesvari

Je wordt verliefd op ze en als je kritiek hebt, gaan ze huilen. Dat is het probleem met “meisjes” in de wetenschap, zei de Britse Nobelprijswinnaar Tim Hunt maandag op een conferentie. Vandaag ging hij diep door het stof en verontschuldigde hij zich. Hij is niet de enige gelauwerde wetenschapper die een seksistische ‘verspreking’ maakt.

Update 11 juni, 9.40 uur: Tim Hunt heeft ontslag genomen

De nu 72-jarige Hunt kreeg in 2001 de gedeelde Nobelprijs voor de Geneeskunde voor zijn onderzoek naar de moleculen die de celdeling reguleren in sommige bacteriën, gisten, planten, dieren en mensen. Als die regulering wegvalt ontstaan vaak kankercellen. Hunt geldt dan ook als belangrijke naam op het gebied van kankeronderzoek.

“Laat me jullie vertellen over mijn probleem met meisjes”, zei de biochemicus volgens The Guardian voor een zaal vol wetenschapsjournalisten. “Drie dingen gebeuren als zij in het lab zijn… Jij wordt verliefd op hen, zij worden verliefd op jou en als je kritiek op ze hebt, huilen ze.” Hij gaf ook gelijk een oplossing voor dit grote probleem: gescheiden laboratoria voor mannen en vrouwen. Want hij wil niet “in de weg staan voor vrouwen”. Wetenschapsjournalist Connie St Louis verspreidde de opmerkingen via Twitter:

Twitter avatar connie_stlouis Connie St Louis Nobel scientist Tim Hunt FRS @royalsociety says at Korean women lunch “I’m a chauvinist and keep ‘girls’ single lab http://t.co/Z9NhykaTPv

De Royal Society, de Britse academie voor wetenschappen waar Hunt lid van is, wist niet hoe snel ze van Hunts standpunten afstand moest nemen.

Twitter avatar royalsociety The Royal Society Science needs women. @royalsociety response to Tim Hunt’s comments made at #wcsj2015. http://t.co/UVlvBEWnEZ

“Te veel getalenteerde individuen benutten door kwesties als gender niet hun volledige wetenschappelijke potentieel. De academie is eraan toegewijd dit te verhelpen.”

In het BBC-radioprogramma Today bood Hunt zijn excuses aan voor zijn opmerkingen. Hij zei ook dat hij nog steeds achter zijn opmerkingen staat. Dat viel niet echt goed. Luister hieronder het radiofragment.

De reacties van enkele vrouwelijke wetenschappers:

Twitter avatar virginiahughes Virginia Hughes Update on sexist Nobel winner: Sir Tim Hunt Says He’s “Really Sorry,” But “Did Mean” Sexist Remarks http://t.co/g0cf58ukrk
Twitter avatar ShamanSciences Lisa Buckley “It was meant to be ironic”
“I’m sorry ppl were offended”
“I wasjust being honest!”
Hunt uses many nonpologies. https://t.co/vUXCoOnkG2
Twitter avatar eszter_cs Eszter C For every Tim Hunt remark, there’s an extra woman in science that takes an interest in feminism. Ever wonder why there are so many of us?

Hunt is niet de enige

De ophef komt niet uit het niets. Al jaren wordt geklaagd over seksisme in de wetenschap. Een paar voorbeelden:

Nobelprijswinnaar James Watson ontketende eind 2000 een rel tijdens een gastcollege aan de Universiteit van Californië in Berkeley. In een lezing over de biochemische relatie tussen huidskleur, overgewicht en seksuele activiteit besprak hij zijn theorie dat zonlicht de lust bevordert. Wetenschapsjournalist bij NRC Sander Voormolen schreef erover:

De 72-jarige Watson vroeg zich in provocerende formuleringen hardop af waarom de evolutie deze drie hormonen met elkaar had verbonden. Volgens een artikel in de San Francisco Chronicle zaten de aanwezigen met hun oren te klapperen, een aantal verliet voortijdig de zaal.

Ter illustratie liet Watson in Berkeley dia’s zien van vrouwen in bikini, gevolgd door plaatjes van gesluierde moslimvrouwen, suggererend dat bedekte lichamen waren bedoeld om de seksualiteit te onderdrukken en andersom. Vervolgens beweerde hij dat mensen in noordelijke streken meer alcohol drinken om hun mistroostigheid als gevolg van het ontbreken van voldoende zonlicht te compenseren. Dikke mensen zijn seksueel actiever omdat zij hogere niveaus leptine in hun bloed hebben, vertelde Watson zonder blikken of blozen, en hij illustreerde zijn betoog met een afbeelding van Rubens.

Begin 2005 kwamen de vragen van Harvard-president Larry Summers over vrouwen en wetenschap hem op hevige kritiek te staan. Hij had zich hardop afgevraagd of vrouwen van nature minder uitgerust waren voor topfuncties in de exacte wetenschappen.

Vorig jaar was er een rel die inhoudelijk wat minder om het lijf had, namelijk: Shirtgate. Ingenieur Matt Taylor van de European Space Agency veroorzaakte onverhoeds “een enorme rel”, door in het kader van de historische landing van verkenner Philae op komeet 67P/Tsjoerjoemov-Gerasimenko op tv te verschijnen in een shirt vol halfnaakte vrouwen. In het fragment hieronder maakte hij hiervoor zijn excuses.

Ook in de Nederlandse wetenschap is het klimaat niet altijd even prettig en verwelkomend voor vrouwen. Vier vrouwelijke Leidse hoogleraren lanceerden begin deze maand athenasangels.nl, tegen seksediscriminatie. Vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd op hogere posities in de wetenschap. Volgens cijfers van het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren is 35 procent van de universitair docenten, 22 procent van de universitair hoofddocenten en 16 procent van de hoogleraren in Nederland vrouw.