Hartelijk welkom, homohater, op dit festival

De dj Ten Walls is na zijn homofobe uitspraken niet meer welkom bij Pitch en Mysteryland. Wouter van Dijke vindt dat hij gewoon moet komen. Niet weren maar bekeren.

foto innervisions/facebook, beeldbewerking nrc.next
foto innervisions/facebook, beeldbewerking nrc.next

Marijus Adomaitis heeft het rustig, deze zomer. De Litouwse dj en producer, beter bekend onder zijn artiestennaam Ten Walls, plaatste vorige week een behoorlijk homofoob bericht op zijn Facebookpagina. In het bericht noemde hij homo’s „een ander ras”, die in de jaren negentig nog „gefixt” werden en vergeleek hij homoseksualiteit met kindermisbruik door katholieke priesters. Hierop werd hij door meerdere festivals, waaronder de grote Nederlandse dancefestivals Pitch en Mysteryland, uit het programma geschrapt. 3FM-dj Roosmarijn Reijmer zei maandag in haar programma de muziek van Ten Walls niet meer te zullen draaien en zelfs het boekingskantoor van de artiest heeft hem op straat gezet. Ook veel collega-muzikanten keren Ten Walls de rug toe. Het lijkt een abrupt einde aan de carrière van de dj. Begrijpelijk: een artiest die zulke haatdragende dingen zegt, die gun je geen podium. Toch denk ik dat het verketteren van Ten Walls geen oplossing is.

Een stem die je niet wil horen, dan maar negeren, dat is symptoombestrijding. Het verandert niks. Festivals hebben het volste recht om homofobe artiesten in de ban te doen, maar het is te makkelijk. Juist nu is er de uitgelezen kans om daadwerkelijk iets te veranderen. Festivals en promotors zouden Ten Walls een tweede kans moeten gunnen, en daar hun eigen strenge voorwaarden aan moeten verbinden. Als iemand de macht heeft een artiest op andere gedachten te brengen, zijn zij het.

In andere muziekgenres gebeurt het al. Nadat enkele Jamaicaanse artiesten in opspraak waren gekomen om homofobe teksten in hun muziek, waarin soms zelfs werd opgeroepen homo’s te vermoorden, hebben enkele grote promotors samen met de Stop Murder Music-campagne de ‘Reggae Compassionate Act’ opgesteld. In dit convenant beloven artiesten ‘respect te hebben voor de rechten van alle individuen om te leven zonder angst of haat en geweld om hun religie, seksuele voorkeur, ras, etniciteit of geslacht’. Als de artiesten zich niet aan deze afspraak houden, kunnen hun concerten worden afgelast en hun sponsorcontracten worden opgezegd.

Om compassie met een convenant af te dwingen is vreemd: het zou niet nodig moeten zijn. Maar als het werkt heeft het belangrijke voordelen.

Ten eerste dwingt het artiesten om na te denken over waarom ze zo’n contract moeten tekenen. Waarom zijn ze eigenlijk homofoob? Bij Ten Walls zal het veel met de cultuur van zijn thuisland te maken hebben: in een peiling die in 2009 werd gehouden zei 81 procent van de Litouwers homoseksualiteit als ‘ziekte of perversie’ te zien. Iemand ertoe aanzetten zijn mening eens kritisch tegen het licht te houden kan al genoeg zijn om die te veranderen.

Als een idool tot inkeer komt

Mocht de mening van Ten Walls over homoseksualiteit inderdaad veranderen, dan kan dat direct een effect hebben. Beroemdheden als Ten Walls hebben een voorbeeldfunctie en jongeren die zien dat hun favoriete artiest tot inkeer komt, zullen wellicht hun eigen mening heroverwegen. In een land waar homofobie zo wijdverbreid is, is zo’n voorbeeld hard nodig.

Verder kan snel, actief ingrijpen voorkomen dat homofobie in muziek gemeengoed wordt. Het lijkt in sommige genres, zoals rap en R&B, volkomen normaal om te beschrijven hoe je ‘bitches’ wilt verkrachten. Er wordt volop naar geluisterd, geen festival zal Robin ‘I know you want it’ Thicke afzeggen en geen Nederlandse radio-dj heeft zanger Chris Brown in de ban gedaan nadat hij zijn toenmalige vriendin Rihanna het ziekenhuis in had geslagen. Blijkbaar is vrouwonvriendelijkheid zo’n gemeengoed dat weinig mensen hier nog verontwaardigd over zijn of zich beledigd voelen.

Dat op de uitspraken van Ten Walls wél met grote verontwaardiging wordt gereageerd, laat zien dat dit een onderwerp is dat de aandacht heeft van zowel de muziekbusiness als het publiek. En terecht: uitspraken als deze creëren een uitermate giftige omgeving voor (jonge) lesbo’s, homo’s, bi’s en transgenders (LHBT’s). Homojongeren doen vijf keer vaker een zelfmoordpoging dan jonge hetero’s en beweringen dat homo’s ‘een ander ras’ zijn dragen hieraan bij.

Als Ten Walls wordt geweerd, beschermen we luisteraars hier tegen zijn gevaarlijke ideeën. Maar de mening van Ten Walls blijft onveranderd. Juist nu heeft de muziekindustrie de kans om hem op het juiste pad te brengen. Promotors zouden kunnen eisen dat Ten Walls in gesprek gaat met Litouwse LHBT-organisaties of zich eens verdiept in de geschiedenis van zijn genre, dat nota bene zijn wortels kent in de gayscene. Zo kan Ten Walls door zichzelf te verbeteren zijn carrière redden. Hij zal wel moeten, als hij nog dancemuziek wil maken.

Muziek moet geen middel zijn om haat te zaaien, maar om iets moois te verspreiden. Laten we dat dan ook doen in onze reactie op Ten Walls: dus niet weren, maar bekeren!