Gurdjieff Ensemble speelt opzwepend en hypnotiserend

Volksmuziek maken van in pianostukken overgeleverde volksmuziek: dat is wat het Gurdjieff Folk Instruments Ensemble doet. Het ensemble werd in 2008 opgericht door Armeniër Levon Eskenian. Die maakte arrangementen bij de muziek die werd verzameld door de Armeense spiritueel leider en componist Georges Gurdjieff (ca. 1866-1949). Het ensemble brengt de muziek als het ware terug naar de bron door haar op traditionele Armeense instrumenten uit te voeren.

Dat deed het ook afgelopen zondag in het Amsterdamse Podium Mozaïek. De bewerkingen – voor onder meer duduk (zoet dubbelrietblaasinstrument van abrikozenhout) en tar (langhalsluit) – werden afgewisseld met de originele versies, met Lusine Grigoryan als pianiste.

Het ensemble heeft een kruidige blend van milde en scherpe (plankciter en kamancha, een vedel) klanken. Gurdjieffs muziek is bijzonder veelkleurig. Een opzwepend stuk in een strak ritmisch keurslijf komt na een hypnotiserende melodie in samengestelde maatsoort.

De muziek van Komitas (1869-1935) komt daarmee vergeleken wat koeler over. Komitas was een priester, componist en musicoloog die (à la Bartók) talloze Armeense, Koerdische, Turkse en Perzische liederen optekende. Pianiste Grigoryan speelde zeven dansen en ook in die selectie viel de variatie op: de een leek wel een ragtime, een ander deed denken aan prelude Sjostakovitsj. Pas in de arrangementen kwamen de dansen echt tot leven.