Die homohatende artiest weren? Ik weet iets beters

Grote dancefestivals weren een bekende dj na zijn homofobe uitlatingen op Facebook. Jammer, gemiste kans, stelt Wouter van Dijke.

Marijus Adomaitis heeft het rustig, deze zomer. De Litouwse dj en producer, beter bekend onder zijn artiestennaam Ten Walls, plaatste vorige week namelijk een behoorlijk homofoob bericht op zijn Facebookpagina. In het bericht noemde hij homo’s „een ander ras, die in de jaren negentig nog ‘gefixt’ werden” en vergeleek hij homoseksualiteit met kindermisbruik door katholieke priesters.

Hierop werd hij door meerdere festivals, waaronder de grote Nederlandse dancefestivals PITCH en Mysteryland, uit het programma geschrapt. 3FM-dj Roosmarijn Reijmer zei maandag in haar programma de muziek van Ten Walls niet meer te zullen draaien en zelfs het boekingskantoor van de artiest heeft hem op straat gezet. Ook veel collega-muzikanten keren Ten Walls de rug toe. Het lijkt een abrupt einde aan de carrière van de dj.

Begrijpelijk: een artiest die zulke haatdragende dingen zegt, die gun je geen podium. Toch denk ik dat het verketteren van Ten Walls geen oplossing is.

Een stem die je niet wil horen, dan maar negeren, dat is symptoombestrijding. Het verandert niks. Festivals hebben elk recht om homofobe artiesten in de ban te doen, maar het is te makkelijk. Juist nu is er de uitgelezen kans om daadwerkelijk iets te veranderen. Festivals en promotors zouden Ten Walls een tweede kans moeten gunnen, maar daar hun eigen strenge voorwaarden aan moeten verbinden. Als iemand de macht heeft een artiest op andere gedachten te brengen, zijn zij het.

In andere muziekgenres gebeurt het al. Nadat enkele Jamaicaanse artiesten in opspraak kwamen om homofobe teksten in hun muziek, waarin soms zelfs werd opgeroepen homo’s te vermoorden, hebben enkele grote promotors samen met de Stop Murder Music-campagne de Reggae Compassionate Act opgesteld. In dit convenant beloven artiesten „respect te hebben voor de rechten van alle individuen om te leven zonder angst of haat en geweld om hun religie, seksuele voorkeur, ras, etniciteit of geslacht”. Als de artiesten zich niet aan deze afspraak houden, kunnen hun concerten worden afgelast en hun sponsorcontracten worden opgezegd.

Om compassie met een convenant af te dwingen is vreemd, omdat het niet nodig zou moeten zijn. Maar als het werkt heeft het belangrijke voordelen.

Ten eerste dwingt het artiesten om na te denken over waarom ze zo’n contract moeten tekenen. Waarom zijn ze eigenlijk homofoob? In het geval van Ten Walls zal het veel met de cultuur van zijn thuisland te maken hebben: in een peiling die in 2009 werd gehouden zei 81 procent van de Litouwers homoseksualiteit als ‘ziekte of perversie’ te zien. Iemand zijn mening eens kritisch tegen het licht laten houden, kan al genoeg zijn om die te veranderen.

Mocht de mening van Ten Walls over homoseksualiteit inderdaad veranderen, dan kan dat direct een effect hebben binnen de Litouwse samenleving. Beroemdheden als Ten Walls hebben een voorbeeldfunctie en jongeren die zien dat hun favoriete artiest tot inkeer kan komen, zullen wellicht geprikkeld worden hun eigen mening te heroverwegen. In een land waar homofobie zo wijdverbreid is, is zo’n voorbeeld hard nodig.

Verder kan snel actief ingrijpen voorkomen dat homofobie in muziek gemeengoed wordt. Het lijkt in sommige genres, zoals rap en R&B, volkomen normaal om te beschrijven hoe je ‘bitches’ wil verkrachten. Er wordt volop naar geluisterd, geen festival zal Robin I know you want it Thicke afzeggen en geen Nederlandse radio-dj heeft zanger Chris Brown in de ban gedaan nadat hij zijn toenmalige vriendin Rihanna het ziekenhuis in sloeg. Blijkbaar is vrouwonvriendelijkheid zo’n gemeengoed dat weinig mensen het kunnen opbrengen hier nog verontwaardigd over te zijn of zich er beledigd door te laten voelen.

Juist dat er op de uitspraken van Ten Walls wél met grote verontwaardiging wordt gereageerd, laat zien dat dit een onderwerp is dat de aandacht heeft van zowel de muziekbusiness als het publiek. En terecht: uitspraken als deze creëren een uitermate giftige omgeving voor (jonge) homo’s, lesbo’s, bi’s en transgenders. Homojongeren doen vijf keer vaker een zelfmoordpoging dan jonge hetero’s en beweringen dat homo’s ‘een ander ras’ zijn dragen hier aan bij.

Als Ten Walls wordt geweerd, beschermen we luisteraars hier tegen zijn gevaarlijke ideeën. Maar de mening van Ten Walls blijft onveranderd. Juist nu heeft de muziekindustrie de kans om hem op het goede pad te brengen. Zo kan hij een positief voorbeeld worden voor jongeren in zijn thuisland en zelfs helpen daar de situatie van jonge LHBT’s te verbeteren. Actief proberen Ten Walls op andere gedachten te brengen doet veel meer dan hem te verafschuwen. Promotors zouden kunnen eisen dat Ten Walls in gesprek gaat met Litouwse LHBT-organisaties of zich eens verdiept in de geschiedenis van zijn genre, dat nota bene zijn wortels kent in de gayscene. Zo kan Ten Walls slechts door zichzelf te verbeteren zijn carrière redden. Hij zal wel moeten, als hij nog dancemuziek wil maken.

Muziek moet geen middel zijn om haat te zaaien, maar om iets moois te verspreiden. Laten we dat dan ook doen in onze reactie op Ten Walls: dus niet weren, maar bekeren!