Opinie

De webbrowser gaat failliet

Ook zo’n hekel aan trage websites? Een simpele truc om sneller te internetten:  installeer een advertentiefilter als Adblock of uBlock in je browser en je favoriete sites voelen weer net zo snel aan als op die dag dat je je reutelende inbelmodem inruilde voor een breedbandabonnement.

Advertenties overslaan is van alle tijden. Lezers uit het Papieren Tijdperk bladerden reeds door. En de harddiskrecorder gaf een nieuwe dimensie aan tv-kijken: fast forward door de reclame.  

Advertentieblokkers passen in dat rijtje. Voor de gebruiker is zo’n filter-plugin een verademing. Je verkleint de kans op virussen – advertenties bevatten soms kwaadaardige software – en het scheelt ergernis. Denk aan de advertenties die als een dikke laag asfalt over het artikel gewalst worden – met een onvindbare ‘sluit’-knop of een irritant klokje dat aftelt totdat je verder mag.

Adverteerders kopen je aandacht door volautomatisch te bieden op je profiel, gebaseerd op eerdere sites die je bezocht. Die gegevens liggen opgeslagen in de cookies op je computer. Real time bidding heet die technologie – in de praktijk betekent real time vaak seconden lang staren naar een bevroren site. Als je wilt zien wie er ondertussen allemaal aan je cookies snuffelt, installeer dan Ghostery.

De meeste websites zijn niet blij met advertentiefilters. Het is een rechtstreekse bedreiging voor hun inkomsten. Adblock Plus werd in Duitsland daarom aangeklaagd door verschillende mediabedrijven. Dit programma werkt met whitelists: adverteerders betalen geld om niet bij voorbaat gefilterd te worden. Dat is machtsmisbruik, vonden de klagers. Inmiddels heeft een Duitse rechter besloten dat Adblock Plus niet groot genoeg is om van machtsmisbruik te kunnen spreken. Toch gebruiken, volgens schattingen van The Economist, enkele honderden miljoenen mensen al een advertentieblokker.

Het filterprobleem op pc’s leek minder prangend te worden omdat we meer internetten via telefoons en tablets. Het is niet mogelijk om advertentiefilters te installeren in de standaardbrowser op de iPhone of Android-telefoons. Eyeo, maker van Adblock Plus, ontwierp echter een losse browser voor Android-apparaten. Dat is een doorn in het oog van Google, dat Android bedacht en tot nu toe het meeste geld verdient aan online-advertenties.

Telecomproviders ruiken hun kans. Ze overwegen advertentiefilters te installeren op hun eigen servers. Dat lijkt een overtreding van de netneutraliteit – providers moeten alle informatie ongefilterd doorgeven. Maar als ze hun klanten een filter als optie bieden is dat een ander verhaal. Mij lijkt een advertentievrije telefoon best aantrekkelijk.

Lang leve de advertentieblokkers, dus? Er zit een keerzijde aan het succes van deze nieuwe poortwachters. De browser gaat, als advertentievehikel, failliet. Adverteerders gaan op zoek naar plekken waar ze nog wel aandacht krijgen. In chatapps, in sociale netwerken of in de persoonlijke assistenten die Apple, Google en Microsoft in telefoons stoppen om aanbevelingen ‘op maat’ te doen.

Mediabedrijven zoeken alternatieven om de dalende advertentieomzet te compenseren. Ze sluiten zich aan bij Apple News, Facebook Instant Articles of Googles Digital News Initiative of Blendle, jetzt auch in Deutschland.

Sommige nieuwssites herontdekken de betaalmuur, anderen bedenken nog irritantere advertenties die zich (voorlopig) niet laten filteren. Of ze gaan meer sponsored content publiceren, verhalen waarin een commerciële boodschap verborgen zit. Zo werd dit artikel mede mogelijk gemaakt door Adblock.

Nee hoor.