De prijs voor de beste vertaalde roman? Dit schreef NRC over de kanshebbers

Ook de Portugese schrijver Antonio Lobo Antunes is genomineerd voor de Europese Literatuurprijs, de enige Nederlandse literatuurprijs voor vertaalde fictie.
Ook de Portugese schrijver Antonio Lobo Antunes is genomineerd voor de Europese Literatuurprijs, de enige Nederlandse literatuurprijs voor vertaalde fictie. EPA/MONDELO

In het Amsterdamse cultuurcentrum SPUI25 is gisteravond de shortlist bekendgemaakt van de vijfde Europese Literatuurprijs, de enige Nederlandse literatuurprijs voor vertaalde fictie. Dit schreven de recensenten van NRC Handelsblad over de zes kanshebbers.

Shortlist Europese Literatuurprijs 2015

Aan de oever van Rafael Chirbes. Uit het Spaans vertaald door Eugenie Schoolderman en Arie van der Wal (Meridiaan)

aan-de-oeverRoman met een af en toe door andere stemmen onderbroken monoloog van een timmerman wiens bedrijf mét de bouwsector, en door de economische crisis, ten onder ging.
★★★★☆
Oordeel NRC Handelsblad:

“Somberder dan in Aan de oever is Rafael Chirbes nog nooit geweest. En dat terwijl hij in zijn vorige roman, Crematorium, toch ook al een weinig rooskleurig beeld schetste van de staat van Spanje.”

Een handvol sneeuw van Jenny Erpenbeck. Uit het Duits vertaald door Elly Schippers (Van Gennep)

2802bb coversneeuwEen handvol sneeuw begint met de dood van haar hoofdpersoon, een acht maanden oude baby, die stikt in haar wieg terwijl haar moeder niet weet wat ze moet doen om haar kind te redden. In de vijf delen van deze roman pakt Erpenbeck de draad van een leven vijf keer op, en laat haar hoofdpersoon iedere keer weer leven en een alternatief leven leiden.
★★★★☆
Oordeel NRC Handelsblad:

“Net als in haar roman Huishouden (2010) weet ze haar personages een unieke stem te geven. Ieder heeft zijn eigen taal en toon, elk hoofdstuk zijn eigen ritme. Ook zet ze een geloofwaardig historisch decor neer, waarmee ze de geschiedenis van de hele 20ste eeuw beschrijft aan de hand van de lotgevallen van een paar mensen. Kortom, ze bespeelt een orgel met vele registers.”

Als een brandend huis van António Lobo Antunes. Uit het Portugees vertaald door Harrie Lemmens (Ambo|Anthos)

0711bb antunesVast thema in het oeuvre van Lobo Antunes is de morele ineenstorting van Portugal, bewerkt door het fascisme van dictator Salazar en versneld door de catastrofale koloniale oorlogen in Afrika. In Als een brandend huis is het focus verschoven naar de gewone middenklasse en kleinburgerij. Die bewoont het huis dat Lobo Antunes beschrijft: acht appartementen, die hij stuk voor stuk drie keer langs gaat.
★★★★☆
Oordeel NRC Handelsblad:

Als een brandend huis is de tiende die in het Nederlands verschijnt. Zelfs nog eerder dan de Portugese editie, dankzij de bemoeienis van zijn vaste vertaler Harrie Lemmens, die dit moeilijke proza ook nu weer in prachtig Nederlands wist om te zetten. Als een brandend huis leest als een klankspel, bijna als het script van een radioproductie. Wie het leest, kan het in zijn eigen hoofd al horen resoneren.”

Gelukkig de gelukkigen van Yasmina Reza. Uit het Frans vertaald door Eef Gratama (De Bezige Bij)

1102nndoenboekgelukkigGelukkig de gelukkigen bestaat uit achttien monologues intérieurs van mensen die ook in het dagelijks leven onderling met elkaar verbonden zijn, ook al weten ze dat soms niet.
★★★★☆
Oordeel NRC Handelsblad:

‘Yasmina Reza is een taalvirtuoos. [..] Als geen ander is Reza in staat onze worsteling met het mens-zijn op een hilarische manier tot behapbare proporties terug te brengen. Het maakt Gelukkig de gelukkigen tot een verrukkelijk boek.’

Venushaar van Michaïl Sjisjkin. Uit het Russisch vertaald door Gerard Cruys (Querido)

Filter-Vertaalprijs-e1427701577733In Venushaar passeert heel veel de revue: belevenissen van een tolk bij de Zwitserse immigratiedienst (wat Sjisjkin zelf geweest is), de memoires van een in 1900 geboren Russische zangeres, episoden uit de klassieke Oudheid, Stalins deportatie van de Gagaoezen en een hedendaagse liefdesgeschiedenis.
Niet beoordeeld in NRC Handelsblad. In een interview met Sjisjkin schrijft Raymond van den Boogaard:

‘Dat is een complex werk, met tal van door elkaar heenlopende verhaallijnen [..] Een ingewikkeld boek.’

De huisgenoten van Sarah Waters. Uit het Engels vertaald door Sjaak de Jong, Nico Groen en Marijke Versluys (Nijgh en Van Ditmar)

index.php-3Vertelster van deze roman verhuurt vanwege geldzorgen de bovenverdieping van haar Zuid-Londense huis en wordt verlief op Lilian Barber, de vrouw die met haar man Leonard de bovenverdieping betrekt. De Engelse titel The Paying Guests is duidelijker dan de Nederlandse; het gaat om huurders, geld speelt een rol.
★★★★☆
Oordeel NRC Handelsblad:

‘Sarah Waters is goed op dreef in deze roman. Zoals altijd weet ze ook nu weer een goed tijdsbeeld neer te zetten, zonder dat de research te veel tussen de regels door schemert.’

De Europese Literatuurprijs

De Europese Literatuurprijs wordt dit jaar voor de vijfde keer uitgereikt en bekroont de beste hedendaagse Europese roman die in het voorgaande jaar in Nederlandse vertaling is verschenen. Zowel de auteur als de vertaler van de winnende roman worden geëerd. De schrijver ontvangt € 10.000, de vertaler € 5.000.

De shortlist is geselecteerd door een vakjury, uit een longlist die door vijf kwaliteitsboekhandels werd samengesteld. De vakjury staat onder leiding van NRC-criticus Margot Dijkgraaf en bestaat verder uit schrijver en criticus Nina Polak, vertaler Guido Golüke en boekhandelaars Sanne Bakker en Hannah Serrarens. De prijs wordt op 5 september uitgereikt tijdens Manuscripta op het stadsfestival in Zwolle.

Julian Barnes

Eerder wonnen Alsof het voorbij is van Julian Barnes en vertaler Ronald Vlek en Drie sterke vrouwen van Marie NDiaye en vertaler Jeanne Holierhoek, Limonov van Emmanuel Carrère en vertalers Katelijne de Vuyst en Katrien Vandenberghe en De preek over de val van Rome van Jérôme Ferrari vertaald door Jan Pieter van der Sterre en Reintje Ghoos.

De Europese Literatuurprijs is een initiatief van het Nederlands Letterenfonds, Academisch-cultureel centrum SPUI25, weekblad De Groene Amsterdammer en Athenaeum Boekhandel, De prijs wordt financieel mogelijk gemaakt door het Lira Fonds, de De Lancey de la Hanty foundation en het Nederlands Letterenfonds.