Van vrouw naar mens met de naam van een man

Wie: Mounir Samuel

Leeftijd: 25

Wat: journalist, voorheen Monique

Waar: 'Jinek', 5 juni

We dachten Monique Samuel een beetje te kennen, maar ze wist zelf niet eens precies wie ze was. De in 2011 tijdens de Arabische lente bij Pauw & Witteman op tafel buikdansende politicoloog en journalist, stelde zich vrijdag bij Jinek opnieuw aan het televisiepubliek voor. Ze heet nu Mounir, net als de Egyptische danser die met haar over bevrijding sprak, in het VPRO-programma Vrijheid van Tahrir (2013). Na een diepe depressie, vertelde Samuel, wist ze dat ze geen Monique meer wilde heten, een naam die haar Egyptische en Nederlandse identiteit verbinden moest. Maar het zou te simpel zijn om te zeggen dat ze nu een man wil zijn.

Het gesprek aan tafel liep vrijdag een beetje uit de hand. Er zit veel woede in Mounir, die vooral niet opgesloten wil worden „in een hokje waarvan ik zelf de sleutel moet inslikken”.

Maar dat is voor een televisiepubliek een lastige boodschap. Eva Jinek had het er ook moeilijk mee, en de verduidelijkingen van Mounir leidden tot een escalatie. Hij zei dat hij vrij wilde zijn, misschien zou hij over twee jaar wel met een baard aan tafel zitten of...

Tafelgenoot Robert ten Brink, in zijn eigen programma’s ook wel bekend als Dr. Love, viel hem in de rede. Zachtjes, bijna bedeesd zei hij: „Niet doen.” En toen was de boot aan. Wie dacht hij wel niet dat hij was om te zeggen hoe een ander leven moest. Bovendien was hij nog niet uitgepraat.

Het was doodzonde dat het zo liep, want het verhaal van Mounir was oprecht, moedig en interessant. Zijn koptische familie bijvoorbeeld heeft meer moeite met homoseksualiteit dan met transgenders. Er valt nu veel op zijn plaats voor hen: als Mounir nu met een meisje zou trouwen, dan klopt hun wereldbeeld weer. In Iran worden transities gesubsidieerd, maar staat op homoseksualiteit de doodstraf.

Als Mounir Samuel zijn verwarring en woede weet te beteugelen, kan hij een inspirerend rolmodel worden voor al die mensen met meervoudige identiteiten: geloof, herkomst, geslacht. Het is goed als ook tv-presentatoren niet meer op tilt slaan van alleen al de gedachte aan een (ex-)vrouw met een baard. In de schitterende Amerikaanse dramaserie Transparent (VPRO) zagen we de dochter van een transseksuele vader daten met een voormalige vrouw met een schitterende hipsterbaard. En er werd zelfs niet gegiecheld.