Poëtisch drama over ex-gevangene

Aden Young als Daniel Holden, die terugkeert in de maatschappij na 20 jaar gevangenisstraf, in Rectify.
Aden Young als Daniel Holden, die terugkeert in de maatschappij na 20 jaar gevangenisstraf, in Rectify.

Na bijna twintig jaar in de dodencel wordt Daniel Holden vrijgelaten. DNA-bewijs toonde aan dat het niet zijn sperma was dat werd gevonden bij de verkrachte en vermoorde 16-jarige Hannah. Nu hij vrij man wordt, keert zijn bewaker zich decent om als hij zich omkleedt en hij krijgt een cola aangeboden. Maar vrij betekent niet vrijgepleit. Voor de gevangenis spreekt de voormalige openbare aanklager, nu de senator, de media toe over „DNA-gekte”. Schrijf niet dat hij is vrijgesproken, zegt hij. „Zijn straf is opgeheven wegens een technisch detail en dat maakt hem geen onschuldig man.”

Daniels terugkeer naar zijn geboortestadje in Georgia verdeelt de gemeenschap. Pesterijen en steunbetuigingen wisselen elkaar af. Rectify volgt bovenal met zorg en aandacht de onwezenlijke terugkeer van een man die niet weet hoe hij moet leven. Alles is anders. Na jaren van eenzame opsluiting en niet proberen te denken in de dodencel moet hij weer praten en trachten iemand te zijn. De starende, peinzende blik van Aden Young geeft Daniel een beklemmende traagheid. Het is alsof hij alles voor het eerst ziet. Daniel spreekt zelfs langzamer dan de mensen om hem heen.

De tijd die wordt genomen voor zijn kennismaking met een volwassen leven geeft de serie een poëtische glans. Rectify, aangekocht door de VPRO maar al beschikbaar op dvd, is het soort serie dat zo maar de lievelingsserie kan worden van kijkers die zich vereenzelvigen met een minder gehaast levensgevoel.

Wie wegzinkt in het tempo van Rectify ziet veel moois. Zoals in de prachtige, delicate derde aflevering, Modern Times, die nauwelijks woorden heeft, maar des te meer impact, omdat Daniel zich voor even weer achttien voelt. Met kinderlijke verwondering blaast hij pluisjes door zijn kamer, luistert op zolder naar zijn oude cassettebandjes en vergezelt zijn jongere halfbroertje op zijn skateboard.

Dat halfbroertje is geboren nadat zijn moeder hertrouwde na de dood van zijn vader. Daniel heeft ook een grappige jongere zus, de felle en venijnige Amantha (Abigail Spencer), zijn beschermengel. Met zijn sceptische nieuwe stiefbroer heeft hij weinig, maar het zoeken naar wie hij is, leidt hem wel naar diens vrouw, de aantrekkelijke en diepgelovige Twaney. Of hij ruimte voor Jezus in zijn hart heeft, vraagt ze. „Daar zal Boeddha geen bezwaar tegen hebben”, antwoordt Daniel. In de gevangenis heeft hij veel gelezen en gemediteerd, zoals is te zien in de serene flashbacks. Tot verbazing van zijn buurman: „Ik kan mijn tijd niet uitzitten zoals jij je tijd niet uitzit.”

De vraag of Daniel werkelijk onschuldig is wordt slim bespeeld door Ray McKinnon, bedenker en schrijver van de serie. In de eerste aflevering komen de twee mannen, die als jongens Daniel al beschuldigden, bijeen. Is het een bekentenis dat een van hen zich door het hoofd schiet? Waarschijnlijk, maar het maakt de kans kleiner dat een nieuw proces, dat wordt voorbereid, een eerlijke uitkomst krijgt.

Er is na dit eerste seizoen pas één week van Daniels terugkeer voorbij. Maar seizoen 2 is al uitgezonden in de VS en in juli start de opdrachtgever, kabelzender Sundance TV, het derde seizoen. Dat is televisie om je op te verheugen.