Na tien jaar nog altijd veel props

Veel hits, muziekprijzen en lof van taalkundigen voor hun teksten. Tien jaar na ‘Watskeburt?!’ is De Jeugd van Tegenwoordig een blijvertje gebleken. Waar begon het allemaal voor de hiphopformatie?

Foto Pieter Morilion/BY-CC

Ze worden geroemd om hun muziek, hun teksten en hun amusementswaarde. Weinigen hadden verwacht dat we nog veel zouden horen van De Jeugd van Tegenwoordig na die enorme hit ‘Watskeburt?!’ in 2005. Maar er bleken meer goede nummers op het debuutalbum Parels voor de Zwijnen te staan.

Ook het tweede, derde en vierde album waren van hoog niveau. Live werd de band ieder jaar beter en hij bouwde een enorme fanschare op in België en Nederland. Het viertal (Faberyayo, Willie Wartaal, Vjèze Fur en producer Bas Bron) speelde op de grote podia van festivals als Pinkpop, Lowlands, Rock Werchter en Pukkelpop. Het verbasteren van woorden, samenvoegen van talen en spitsvondig gebruik van het Nederlands zorgden voor lof van columnisten en taalkundigen.

De muziek van producer Bas Bron die disco, funk en hiphop in aanstekelijke nummers combineert, zorgde voor de hits. Er waren Edisons, een Gouden Harp, er was de Popprijs, de Okapi Liedprijs voor het nummer ‘Sterrenstof’ en vele andere prijzen. En altijd bleef de band (met de drie rappers die zichzelf vol zelfspot als typetjes neerzetten) doen alsof het een grote chaos was, ze het grootste deel van de tijd dronken waren en het ze eigenlijk allemaal niks kon schelen. Het tienjarig bestaan is gevierd met het integraal spelen van de vier albums op vier avonden in TivoliVredenburg in Utrecht. Donderdag 11 en vrijdag 12 juni spelen ze in de Heineken Music Hall.

Nederlandse hiphop was suf

Weinig is bekend over de ontstaansgeschiedenis van ‘De Jeugd’. Sander Lanen, de elf jaar oudere broer van bandlid Pepijn (Faberyayo), vertelt wat er vóór De Jeugd van Tegenwoordig was, in de Amsterdamse Spaarndammerbuurt. Producer Bas Bron zat toen al in een hiphopgroep, de Spaarndammerbuurtkliek, waar de basis werd gelegd voor De Jeugd van Tegenwoordig, met de zelfspot, de tegendraadsheid en het vernederlandsen van de Amerikaanse hiphopcultuur.

Sander Lanen: „Mijn neef en ik vormden met Bas Bron de Spaarndammerbuurtkliek. Bas was toen al volop met muziek bezig. Hij was zo’n jongen die op Koninginnedag naar het Vondelpark fietste om stroom af te tappen van een lantaarnpaal en daar synthesizer te spelen.

„Met Bas gingen we hiphop maken. We vonden de hiphop die destijds in Nederland werd gemaakt suf. Het was allemaal hetzelfde. Het moest zo Amerikaans mogelijk zijn. De beat kwam van een James Brown-nummer, dan moest er een jazzsample overheen en dan hoorde je in het Engels te rappen over hoe zwaar je leven op de straat was.”

Volgens Lanen was het dan ook nog eens de bedoeling dat je als rapper altijd hartstikke stoned was. Hij vertelt: „Wij deden precies het tegenovergestelde. We dronken veel, wat niemand deed, we namen onze muziek in een avondje op terwijl we lam waren en we overdreven enorm, dat we ontzettend rijk waren bijvoorbeeld. En dan ging het over onze buurt, de Spaarndammerbuurt, waar geen ene fuck te beleven was.”

De Spaarndammerbuurtkliek gebruikte geen samples van Amerikaanse nummers, maar ze sampleden alleen Nederlandse artiesten zoals Toontje Lager, Frank Boeijen, een keer een nummer van Ekseptions Rick van der Linden. Sander Lanen: „Dat nummer hebben we nog op zijn fanpage gezet, maar dat werd er al snel afgehaald toen enkele christelijke fans gechoqueerd waren door onze teksten. Later kreeg ik nog een mailtje van Rick van der Linden zelf, dat hij het best leuk vond. „We hadden geen enkele ambitie. Kees de Koning, de labelbaas van Top Notch, vond het ook helemaal nep. Toch weet ik zeker dat er naar ons werd geluisterd. Meer vanuit het idee: even kijken wat die randdebielen nu weer hebben gemaakt.”

Toen het wat groter begon te worden, ontstond volgens Lanen De Jeugd van Tegenwoordig: „Ik had mijn broertje Pepijn al een paar keer meegenomen naar de Spaarndammerbuurtkliek en hij vond het geweldig. Bas Bron wilde toen een soort project doen met voor elk nummer een andere rapper. Pepijn mocht die rappers uitzoeken. Voor het eerste nummer kwam hij met Freddy aan. Dat werd ‘Watskeburt?!’, in één avond opgenomen. En toen zei Freddy: ik heb ook een vriend, hij heet Willy Wartaal. Daarna liet Bas dat idee van die verschillende rappers varen en ging hij met dit drietal in zee. Die demo van ‘Watskeburt?!’ wilde iedereen hebben, dat zong rond destijds. Toen het uit werd gebracht moest de band nog even snel een naam krijgen. Ik had destijds al een doos met zelf ontworpen T-shirts staan. Ook om de draak te steken met dat Amerikaanse was ik op zoek naar de lulligste Nederlandse term voor schorriemorrie. Toen bedacht ik De Jeugd van Tegenwoordig, daar zette ik nog het trademark-teken achter. En dat werd een geuzennaam. Dus toen ze een naam zochten, kwamen ze daar bij uit.”

Steeds belangrijker geworden

De Jeugd van Tegenwoordig is dus een samenvoeging van de Spaarndammerbuurtkliek en het duo Baksteen dat Freddy en Willie Wartaal vormden, aldus Sander Lanen: „Ik heb het nooit jammer gevonden dat het begin van De Jeugd van Tegenwoordig het einde van de Spaarndammerbuurtkliek was. Zij zijn zoveel beter. Alleen in het begin al, hoe goed zij de boel wisten op te fokken. Ik moest er enorm om lachen. Dat Bas een muzikaal genie is, wist ik toen al. Het heeft me verbaasd hoe invloedrijk ze zijn geworden in die tien jaar. Als je zo eigenwijs en tegendraads bent zoals zij, word je in Nederland al snel afgefakkeld, maar zij zijn juist alleen maar belangrijker geworden. Dat komt ook door de kwaliteit. Pepijn kent en checkt alles wat er uitkomt. Hij heeft dus altijd een antwoord als iemand bijdehand doet. Ze doen altijd wel alsof het chaotisch is en of ze maar wat doen, maar stiekem werken ze keihard om iedereen voor te blijven.”