Mooie dienst, maar rijk word je er niet van

Online kiosk Blendle bestaat één jaar en breidt uit naar Duitsland . Is het de redding voor de journalistiek?

Alexander Klöpping, samen met Marten Blankesteijn oprichter van Blendle. De site heeft op dit moment ruim 250.000 gebruikers.
Alexander Klöpping, samen met Marten Blankesteijn oprichter van Blendle. De site heeft op dit moment ruim 250.000 gebruikers. Foto ANP

De kranten zijn in crisis, zei Matthijs van Nieuwkerk op 5 september 2013 in De Wereld Draait Door. „Dalende oplages, dalende advertentie-inkomsten. Een antwoord zou kunnen zijn: Blendle – een nieuwe krantendienst op internet bedacht door Marten Blankesteijn en Alexander Klöpping.”

Het was de eerste keer dat Blendle aan een groot publiek werd getoond. In april was het een jaar geleden dat de website – waar gebruikers artikelen van Nederlandse kranten en tijdschriften per stuk kunnen afrekenen – van start ging.

Vandaag maakt Blendle bekend met een Duitse versie te komen. Binnen een aantal maanden kunnen Duitse gebruikers artikelen van onder meer Bild, Die Welt en Der Spiegel per stuk kopen. Nederlandse gebruikers krijgen ook toegang tot de Duitse media.

De uitbreiding lag in de lijn der verwachting. In oktober namen de Duitse uitgever Axel Springer en The New York Times voor drie miljoen euro een belang van 25 procent in Blendle. De VS is na Duitsland waarschijnlijk het volgende land waar de dienst beschikbaar komt: The New York Times, The Wall Street Journal en The Washington Post zijn al gecontracteerd.

Blendle heeft ruim een kwart miljoen gebruikers, waarvan ongeveer een kwart betalend. Die groei loopt op: ruim een half jaar geleden waren dat er 100.000. Maar Blendle lijdt verlies: een half miljoen vorig jaar. In 2017 is het geld op: dan moet Blendle winst maken, of weer kapitaal aantrekken. Wil het bedrijf winstgevend worden, is schaalvergroting nodig.

Nieuwe lezers

Tweederde van de gebruikers van Blendle is onder de 35 jaar – precies de lezers die kranten nu moeizaam bereiken. Jonge mensen die geen bundel, maar een los artikel willen lezen. De groep waar alle kranten in Nederland hun greep op zijn kwijtgeraakt en die nu plots weer voor journalistiek betaalt: 70 procent van het bedrag dat gebruikers voor een artikel betalen gaat naar de uitgevers. Blendle krijgt de overige 30 procent.

Goed nieuws voor de kranten, zou je zeggen. Blendle komt tenslotte „gratis geld langsbrengen”, zoals Blankesteijn zegt. En jonge lezers komen weer in contact met merken als NRC en De Telegraaf. Maar is Blendle echt het antwoord, waar Van Nieuwkerk in zijn uitzending naar verwees?

Dat is een oneerlijke verwachting, zegt Blankesteijn – joggingbroek, op sokken – op een vrijdagmiddag in het kantoor van Blendle in de Jaarbeurs in Utrecht. Op kantoor staan lege bierkratten, roeimachines en er hangt een gigantisch tv-scherm, waar Blendle –vrijwel alleen mannen – onlangs nog tegen de redactie van De Correspondent een FIFA-toernooi speelde. „Dat wij de redding voor de journalistiek zijn is nooit een claim die wij zelf geuit hebben”, zegt Blankesteijn. „Uitgevers hadden voor onze lancering bewust 0 euro aan inkomsten begroot uit Blendle, omdat ze het eerst nog maar eens moesten zien.”

Lievelingetje van de media

Hoe groot is Blendle eigenlijk? Gemeten naar media-aandacht heel groot: alleen al in deze krant is Blendle sinds februari 2013 in 60 artikelen genoemd – dit stuk niet meegerekend. Ter vergelijking: de Nederlandse start-up Adyen, een betaalsysteem voor sites, slechts vier keer – ondanks dat het vorig jaar 250 miljoen dollar ophaalde (ruim tachtig keer meer dan Blendle).

De belangrijkste redenen: media schrijven graag over media én internetondernemer Alexander Klöpping. Het originele idee van Blankesteijn voor een online kiosk vond tot zijn frustratie geen gehoor bij uitgevers, tot hij Klöpping vroeg om aan het project mee te doen. Met hem, en daarmee De Wereld Draait Door, gingen plots de deuren open.

Wie naar de financiën kijkt, krijgt een realistischer beeld. Hoeveel de start-up in totaal aan kranten en bladen heeft uitgekeerd maakt Blendle niet bekend. NRC liet eerder weten dat Blendle in 2014 een ton aan de omzet bijdroeg – ongeveer de kosten van twee journalisten. De Persgroep (Trouw, AD, Het Parool, de Volkskrant) verdiende in het laatste kwartaal van vorig jaar tussen de 40.000 en de 50.000 euro. Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan: „Blendle is een sympathiek initiatief. In het algemeen kun je zeggen dat je er niet rijk van wordt.”

Een blad als 360 Magazine haalt „een paar procenten” van de omzet uit Blendle, laat controller Arthur van der Meeren van het blad weten. „De inkomsten die wij uit Blendle genereren zijn verwaarloosbaar”, zegt hij. „We zien wel een groei en een mooi platform om 360 bij een breder publiek onder de aandacht te brengen.”

En om de leescijfers in perspectief te plaatsen: het best gelezen artikel op Blendle vorig jaar – een verslag van Volkskrant-verslaggever Olaf Koens vanaf de MH17-rampplek – werd ruim 7.500 keer gelezen. Daarvoor kreeg hij in maart De Gouden Pen uitgereikt – een prijs die Blendle zelf in het leven riep en die tegelijkertijd weer veel media-aandacht genereerde.

Blendle is dus niet ‘de redding’ voor de kranten, maar nog vooral een extraatje. Daar staat tegenover dat elke euro van Blendle er anders niet zou zijn geweest, zegt Blankesteijn. „Dan kan je zeggen: ik had gehoopt dat het nog meer was geweest, nou geef ons nog een paar jaar de tijd.”