Ik wil naar jouw school en jij naar de mijne. Ruilen?

Honderden Amsterdamse kinderen willen ruilen van school nu bekend is waar ze zijn ingeloot.

Slechts 1 procent van de kinderen kan niet naar een voorkeursschool.
Slechts 1 procent van de kinderen kan niet naar een voorkeursschool. Foto Bram Budel

„Mijn dochter is ingeloot op het 4e gymnasium maar wil eigenlijk naar het Ignatius. Wie ruilt?” En: „Wie wil ruilen met MLA-vwo? Dat stond op de zesde plaats op ons lijstje!” Een andere ouder: „Weet de gemeente wel hoeveel leed het matching-systeem aanricht?”

Boze Amsterdamse ouders reageerden gisteravond massaal op de site van Vrije Schoolkeuze Amsterdam nadat bekend was geworden op welke middelbare school alle 7.500 Amsterdamse 12-jarigen terecht zijn gekomen. Velen deden er het verzoek om te ruilen: mijn kind moet naar school x, maar wíl naar school y. Er schijnen kinderen te zijn die naar school y moeten terwijl ze liever naar x waren gegaan. „Dus nu zijn er twee kinderen ontevreden. Het systeem klopt niet.” Eén moeder, een advocaat, dreigt met een kort geding tegen de gemeente om ruilen af te dwingen.

Maar ruilen mag niet, legt Betty van Nieuwenhuizen van Osvo uit, de vereniging van Amsterdamse schoolbesturen. Als dat werd toegestaan, zouden ouders volgens Osvo onderling plekken gaan verkopen.

Het nieuwe systeem van Osvo verdeelt de schaarste gelijkmatiger dan het oude systeem. De schaarste is dit: veel te veel Amsterdamse kinderen willen naar zeker tien goed aangeschreven middelbare scholen. De overige (ongeveer) 60 scholen worden niet overvraagd. Vroeger mocht elk kind één middelbare school opgeven en werd er op de populaire scholen geloot: elk jaar werden zo steeds meer kinderen uitgeloot. 2012 was een dieptepunt met 800 uitgelote kinderen, vorig jaar nog ruim 580 kinderen. Zij moesten naar een school waar nog wel plek was. Een impopulaire school dus, eentje waar ze niemand kenden en waarvan ze soms nog nooit hadden gehoord.

Dit jaar moesten alle kinderen acht middelbare scholen opgeven aan de computer. Ze bezochten ieder wel vijf of zes open avonden, in februari, en zijn nu door één centrale computer gematcht aan één van de scholen in hun topvijf. Zo zou niemand onvoorbereid op een wildvreemde school belanden. Gevolg was wel dat veel minder kinderen dan vroeger op hun school van eerste voorkeur zouden komen. Maar een veel grotere groep op nummer 2 of 3.

75 procent heeft nu een plek op de school van zijn of haar eerste voorkeur, meldde Osvo onlangs. 95 procent is geplaatst op een school uit de voorkeurstopdrie. Slechts 5 procent, zo’n 375 kinderen, moet naar een school waar ze eigenlijk niet heen willen. 1 procent (75 kinderen) is helemaal buiten zijn topacht beland.

In andere steden, zoals Utrecht, Den Haag en Haarlem, waar sommige scholen ook heel populair zijn en andere niet, bestaat nog het systeem dat Amsterdam tot 2014 had.

Toch begrijpen Amsterdamse ouders de systematiek van het nieuwe matchingssysteem niet. „Hoe kan het toch dat er scholen zijn”, verzuchtte een moeder gisteravond, „die veel kinderen hebben moeten plaatsen die hun school NIET op de voorkeurslijst hadden staan terwijl veel kinderen die die school op nr 1 hadden staan, daar niet zijn geplaatst?! Wat is er dan beter aan dit systeem?” Op het schoolplein van de Cornelis Vrijschool in Amsterdam-Zuid vertelt vader Brent Alberda: „Mijn dochter had als eerste keus het Ignatius-gymnasium, maar zij is op de school van haar tweede keus geplaatst. Daar is zij niet ontevreden over, maar haar klasgenoot had als derde keus het Ignatius-gymnasium en is daar wel geplaatst.”

Om die klasgenoot op een school in zijn topdrie te plaatsen, móést de dochter van Brent Alberda op de school van haar tweede keus geplaatst worden, legt Betty van Nieuwenhuizen van Osvo uit. „Zo zijn ze beide op een school in hun topdrie geplaatst.”

Er zijn ook leerlingen die helemaal niet op een school in hun topdrie geplaatst zijn. Bijvoorbeeld de leerling die vrijdagmiddag huilend naar haar moeder rende op het schoolplein van de Cornelis Vrijschool. „Maak je geen zorgen schat, na een jaar schrijven we je in op de school van jouw eerste keus want dan kan dat”, zei haar moeder.