Grote gift aan school. Mooi toch?

Een Rotterdamse school krijgt 3 ton van een softwarebedrijf – vrij te besteden. De school is ook klant van het bedrijf.

De vonk sloeg over tijdens het zien van een aflevering van VPRO-programma Tegenlicht. Bas van der Veldt, oprichter en topman van het succesvol softwarebedrijf AFAS, raakte naar eigen zeggen „diep onder de indruk” van een tv-portret van Eric van ’t Zelfde uit 2013. Deze directeur van de Openbare Scholengemeenschap Hugo de Groot in Rotterdam-Zuid had de probleemschool met veel geweld, drop-outs en slechte cijfers, veranderd in een van de best presterende VMBO-scholen van Nederland.

„Die man wil ik helpen”, dacht Van der Veldt. „Ik geloof in Eric. Zijn ondernemerschap en zijn visie op het onderwijs. Hij kiest niet voor de geijkte paden.” Zo had Van ’t Zelfde enkele jongens die een medeleerling in elkaar hadden geslagen, zonder pardon van school gestuurd. Hoewel dat van de wet niet mag. De rechter gaf de directeur gelijk. „Heerlijk, iemand die echt ergens voor staat”, zegt Van der Veldt.

AFAS begon de school van Eric van ’t Zelfde te steunen. Eerst met een paar duizend euro, al snel met meer. Gisteren volgde het nieuws dat het Hugo de Groot drie jaar lang elk jaar een ton krijgt van AFAS. Vrij te besteden. Om mooie dingen in het onderwijs mee te doen.

Geen sponsoring, maar een gift, beklemtoont Van der Veldt. Wel moet de school aan het eind van elk jaar concreet maken wat er met het geld is gebeurd, en tot welke resultaten dat heeft geleid. Een ideeënbus in de school mag suggesties voor bestedingen aanleveren. „Maar ik beslis”, zegt schooldirecteur Van ’t Zelfde.

Diepgeworteld gelijkheidsdenken

Hoewel schoolsponsoring niet nieuw is – een onbekend maar substantieel percentage van het primair en voortgezet onderwijs krijgt een donatie van bedrijven – trok het bericht over de gift gisteren veel aandacht. Vanwege de hoogte van het bedrag. En vanwege de invloed die AFAS – een grote leverancier van software aan het onderwijs – mogelijk op het onderwijs aan het Hugo de Groot koopt. Maar ook: vanwege het diepgeworteld gelijkheidsdenken in het onderwijs.

De SP veroordeelde het initiatief meteen. Tweede Kamerlid Tjitske Siderius zei gisteren: „Onderwijs moet overal dezelfde kwaliteit houden. Dealtjes leveren problemen als ongelijkheid op.”

Dat de kritiek uitgerekend van de SP kwam, had voor schooldirecteur Van ’t Zelfde een zekere ironie. Hij was lang lid van die partij en zat voor de SP in de gemeenteraad van Schiedam. „Van die partij begrijp ik niks meer”, zucht Van 't Zelfde, net terug van een uitje met kinderen naar het Circustheater. Ook gesponsord door AFAS. Ongeveer 600 kinderen kregen er gisteren een peptalk van Bas van der Veldt om hun ‘dromen waar te maken’. „Krijgen kinderen uit een van de armoedigste delen van Nederland door die gift een klein beetje extra geld om wat mooie dingen mee te doen, is het weer niet goed”, zegt Van ’t Zelfde.

Een ander type kritiek komt uit de fractie van Leefbaar Rotterdam. Gemeenteraadslid Dries Mosch volgt de Stichting BOOR , waaronder het Hugo de Groot valt, al lange tijd. BOOR is in het nieuws vanwege de buitengewoon slechte financiële situatie van de schoolkoepel. Mosch kaartte dit geregeld aan. Nu is hij kritisch over de gift. „Ik vind het heel raar”, zegt Mosch, „dat AFAS allerlei dure software levert aan de Stichting BOOR, en dan ondertussen één van de BOOR-scholen gaat sponsoren. Vergeet niet dat BOOR grote financiële problemen heeft, juist omdat ze te veel geld hebben uitgegeven aan zaken als nieuwbouw en softwarelicenties.”

Topman Van der Veldt zal de prijs van de softwarelicenties voor BOOR niet verlagen. Zijn doel is immers niet, bot gezegd, om Stichting BOOR te redden. Hij wil de man in wie hij vertrouwen heeft, steunen. „BOOR is inderdaad een klant van ons”, zegt Van der Veldt. „Maar dat staat helemaal los van de geweldige plannen van Eric waar wij graag aan bij willen dragen.”

Persoonlijke betrokkenheid

De redenering van de AFAS-voorman kan op herkenning rekenen in het veld van sponsoring in onderwijs en cultuur. „Initiatieven als deze komen vaak voort uit een persoonlijke betrokkenheid bij een instelling of een persoon”, zegt Hans van der Westen. Hij heeft decennialange ervaring met fondsenwerving in de non-profitsector en schreef er een handboek over. „Natuurlijk kunnen andere belangen voor het bedrijf spelen zoals reputatieversterking, maar ik heb vaak genoeg meegemaakt dat de gift werd gegeven uit persoonlijke betrokkenheid.” Dat verklaart ook waarom er meestal geen gedetailleerde contracten bestaan. Ook in dit geval niet. „Het gaat meestal om onderling vertrouwen, en een gedeelde visie."

Dat vertrouwen kan op de proef gesteld worden. De AFAS-topman blijkt minder gecharmeerd van de voorzet van schooldirecteur Van ’t Zelfde om de toegezegde drie ton onder meer te gaan besteden aan een trip voor excellente leerlingen naar de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA . „Dat is een uitgave waar ik zelf niet meteen aan zou denken”, zegt Van der Veldt. Het verschaffen van een ontbijt voor kinderen vindt hij wel een mooi idee van de schooldirecteur „Op een lege maag kun je geen lesstof opnemen.”