Gek of geniaal? Grens is soms zeer dun

Mensen met sterke genetische aanleg voor schizofrenie en manische depressiviteit hebben een grotere kans een creatief beroep (kunstschilder, acteur, danser, schrijver of muzikant) te hebben. Dat schreven IJslandse genetici van het bedrijf deCODE gisteren in Nature Neuroscience. Het onderzoek lijkt de gedachte te bevestigen dat de scheidslijn tussen ‘gek’ en ‘geniaal’ bij kunstenaars soms dun is. Creatieve aanleg en het optreden van psychoses hebben deels dezelfde genetische wortels.

De IJslandse bevindingen zijn bevestigd in andere groepen, waaronder het Nederlandse Tweelingenregister, opgezet door onderzoeker Dorret Boomsma van de Vrije Universiteit in Amsterdam. De uitkomsten van het onderzoek helpen verklaren waarom genen die bijdragen aan schizofrenie zo vaak in de algemene bevolking voorkomen, zegt Boomsma. „Van met name schizofrene mannen is bekend dat zij weinig nakomelingen krijgen; zij geven hun genen dus niet door. Maar nu blijkt er ook een positieve kant aan zo’n genenpakket te zitten, namelijk extra creativiteit.”

Het is niet zo dat schizofrenie en creativiteit altijd samengaan, legt zij uit: „Mensen met heel veel risicogenen voor schizofrenie, hoeven die ziekte nog niet te krijgen. Gemiddeld lopen zij wel een hoger risico, maar er staat tegenover dat zij gemiddeld ook creatiever zijn.”