De angstaanjagende reis van Bernard (10) in de kolenmijn van Methley

Bernard Hare, freelance schrijver voor onder andere de BBC, werd in 1958 geboren in een kompelfamilie. Op zijn tiende nam zijn vader hem met de andere mijnwerkers mee onder de grond. Voor de eerste én de laatste keer van zijn leven. “Ik word nu soms nog wakker met kloppend hoofd en rinkelende oren, alsof mijn schedel de hele nacht in een bankschroef geklemd heeft gezeten.”

In het BBC Magazine-verhaal How my father gave me a terrifying lesson at 10 beschrijft Hare de angstaanjagende reis van een 10-jarig jongetje, metersdiep in de Savile-mijn in Methley. Die stad ligt ten zuidoosten van Leeds (maps), waar de mijnbouw sinds de Industriële Revolutie floreerde en waar duizenden mannen en jongens elke ochtend naar de schacht vertrokken om kolen uit de grond te houwen. Leeds bloeide erop: de textielindustrie, de spoorwegen, de pottenbakkerijen, het was de tijd van de economische vooruitgang.

hoesten en kapotte knieën

Die mijnbouw had een prijs, ontdekte Hare al jong. Het stof in de mijn zorgde bij zijn vader voor een voortdurende hoest en de knieën van zijn opa waren niets meer waard door het knielen en kruipen over een harde ondergrond, vijftig jaar lang. Ook de talloze blauwe littekens van zijn vader kwamen door het mijnbouwwerk: bij een verwonding kwam mijnstof in de wond, en dat ging niet meer weg. En soms was er een explosie, waarbij tientallen mannen en jongens onder de grond ‘verdwenen’.

Hare is doodsbang als zijn vader hem mee wil nemen onder de grond. Fascinerend aan het verhaal is hoe hij de emoties en ervaringen van zijn 10-jarige zelf in detail weet op te schrijven: hij vertelt precies wat hij voelde, rook, hoorde en zag, totdat je zélf in de duisternis onder de grond wordt meegevoerd. Twee fragmenten:

In my bones, I could feel the hundreds of feet of solid rock pushing and crushing down on me from above. Dank, smelly, sweaty, claustrophobic, I hated the foul, festering hell-hole the moment I set foot down there.

We had to crawl through a space no more than 4ft high to get to the coalface. All the while, the cacophony was unbearable. It was impossible to hear yourself think.

Door de foto’s gaat zijn verhaal nóg meer leven: beelden van vuile kompels in een beklemmend kleine ruimte, diep onder de grond, plaatjes van de grootse industrie, een foto van het biertje achteraf. Na die eerste ervaring bleek het allemaal niets voor Hare: hij werd freelance schrijver en sociaal werker. Hij vergaf zijn vader nooit voor de verschrikkelijke, gevaarlijke reis.

Maar waarom doet een vader zijn zoon zoiets aan?

Lees het hele verhaal in BBC Magazine: How my father gave me a terrifying lesson at 10 (leestijd ongeveer twaalf minuten).