Aardbevingen

Zes vragen over de megazaak van huiseigenaren tegen de NAM

Foto ANP

Het wordt druk bij de rechtbank in Assen. Daar dient vandaag namelijk een megazaak. Twaalf Groningse woningcorporaties en ruim 900 gedupeerde huiseigenaren verenigd in de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG) dagen de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor de rechter. Ze eisen een vergoeding voor de waardedaling van hun onroerend goed vanwege de aardbevingen die ontstaan door gaswinning.

1. Om hoeveel panden gaat het?

Om zo’n negenhonderd huizen van particulieren en nog eens 95.000 tot 100.000 overwegend sociale huurwoningen, plus een onbekend aantal bedrijfspanden, zegt advocaat Pieter Huitema van De Haan Advocaten in Groningen. Dat is veel: het gasbevingsgebied telt in totaal 212.500 huizen en appartementen.

2. Welke compensatiebedragen worden geëist?

Voor afrekenen is het nog te vroeg. Het gaat vandaag om een collectieve actie waarbij om een principe-uitspraak wordt gevraagd. De partijen houden hun pleidooi en vragen de rechtbank om de NAM als schadeveroorzaker aansprakelijk te stellen en te veroordelen tot vergoeding van schade. Concrete geldbedragen moeten dan in afzonderlijke procedures worden bepaald.

3. Staat vast dat de Groningse huizen minder waard worden door de aardbevingen?

Nee. Hamvraag is hoe je bewijst dat alle huizen minder waard worden. Er zijn twee soorten waardevermindering. Huizen die fysieke schade hebben opgelopen door de gasbevingen en daardoor in prijs zakken en huizen die niet beschadigd zijn. Onderzoeksbureau Ortec Finance volgt de huizenmarkt in het gasbevingsgebied sinds 2013. Uit gegevens tot en met eind 2014 blijkt dat de huizenmarkt in Noord-Oost Groningen “substantieel achterblijft”.

De prijsontwikkeling van woningen in het risicogebied ligt 4 tot 6 procent onder die van huizen in vergelijkbare krimpgebieden waar geen aardbevingen zijn. Groningse huizen staan bovendien vaker en langer te koop, en er worden minder huizen verkocht dan elders in het land.

Klik op de bolletjes onderaan de slideshow om te zien hoe slecht de woningmarkt ervoor staat in het aardbevingsgebied.

4. Maar de NAM vergoedt waardedalingen toch al?

Slechts beperkt. Alleen particuliere huiseigenaren in het aardbevingsgebied kunnen afrekenen, en pas nadat ze hun woning hebben verkocht. Dat staat in de ‘regeling waardedaling’, een afspraak uit januari 2014 tussen het ministerie van Economische Zaken, acht aardbevingsgemeenten en de provincie. Volgens gegevens van de NAM is er tot nu toe 65 keer compensatie geboden voor een lagere verkoopprijs door aardbevingsrisico’s. De bedragen variëren van twee tot vijf procent van de verkoopprijs. Om welk totaalbedrag het gaat is onbekend.

5. Waarom behandelen rechters van de Rechtbank Overijssel de zaak?

Verschillende medewerkers van de Rechtbank Noord-Nederland zijn zelf belanghebbende. Collega’s van de rechtbank zijn bij de stichting aangesloten, vertelt persrechter Wiebe Claus: “De persoonlijke betrokkenheid is te groot.” De rechtszaak in Assen wordt live uitgezonden door RTV Noord. Verwacht wordt dat de zaak de hele dag duurt. Na afloop van de zitting wordt bekend wanneer de rechters uitspraak doen.

6. Moet de NAM hierna de gaskraan nog verder terugdraaien?

De NAM mag dit eerste half jaar maximaal 16,5 miljard kuub gas winnen. Voor 1 juli besluit minister Kamp (Economische Zaken, VVD) met de ministerraad over de gasproductie de rest van dit jaar.

Dat doet hij op basis van een risicoanalyse die de NAM heeft gemaakt, en na advies van het Staatstoezicht op de Mijnen. Een meerderheid in de Tweede Kamer stuurt aan op een maximum van opnieuw 16,5 miljard plus twee miljard extra - voor het geval het streng gaat vriezen.