Opinie

Wat mist is overgave

Dida ging er echt voor zitten en zei stellig: „Mijn zus deed een weekend intensief aan yoga en nu wil ze ineens weg bij haar gezin.”

Wat ze leek te suggereren: yoga heeft ervoor gezorgd dat mijn zus haar kinderen en geliefde verlaat.

Misschien wilde ze gewoon chronologisch weergeven wat er was gebeurd, maar als het om een puur objectieve beschrijving ging, zouden er zo veel meer details van belang zijn. Bijvoorbeeld wat de zus voor ontbijt at, of met welk vervoersmiddel ze van yoga naar huis ging.

Stukje context: Dida’s zus K. is zes jaar getrouwd. Ze heeft twee kinderen, één van drie en één van vijf, gebaard door haar vrouw, met een donor en de eicel van K. Ze geven allebei les aan een beroemde Amerikaanse universiteit die een enorm gezinshuis voor hen huurt. In de weekenden lopen ze samen hard langs de Charles River in shirts met ‘Harvard’ erop. Het zijn feiten die relevant lijken, maar de relatiebreuk niet uitleggen.

Het schijnt dat yoga meestal levens redt, in plaats van ruïneert. In Amsterdam althans zijn zelfs de meest sceptische en de minst lenige mensen lyrisch. Dus ging ik ook maar eens naar een les.

Na een oefening waarbij we stil moesten staan als een plank, beschreef een man zijn verlichting: in het begin lukte het stilstaan niet. Hij wiebelde, trilde zelfs. Toen realiseerde hij zich: het lukt me niet omdat ik mezelf straf met het idee: dit is zo’n makkelijke oefening, dit moet ik toch zeker kunnen, als ik dit niet kan ben ik echt belachelijk. Hij zag zijn gedachten opkomen (beschouwend, precies zoals hij heeft geleerd), glimlachte erom en liet ze los. Het rechtop staan ging daarna ineens heel gemakkelijk.

Grappig: wie niet aan het resultaat mag denken om resultaat te bereiken is toch resultaatgericht.

De lerares vertelde over de beperkte wijze waarop yoga in het westen wordt overgenomen: niet als levensstijl, maar als snack tegen stress. Yoga wordt gebruikt om de mankementen van een moderne levensstijl vol zelfopgelegde drukte en ‘moeten’ een beetje draaglijker te maken.

Het deed me denken aan die keer dat ik in Thailand op stilteretraite zat tussen de vers gescheiden veertigers. Zij vroegen de docerende monnik standaard: als ik boeddhist wil worden, moet ik dan ook echt in reïncarnatie geloven? Ze wilden wel de innerlijke rust, maar konden het niet opbrengen een heel nieuw wereldbeeld over te nemen. De monnik probeerde uit te leggen dat innerlijke rust geen ingrediënt is dat je los van het gerecht kunt eten. „Westerlingen willen alleen maar het lekkere deel en nemen daarom een beetje van alles.” Wat mist is overgave.

De scheiding van Dida’s zus komt eigenlijk op hetzelfde neer. Het geloof was niet groot genoeg om het slechte dat bij het goede hoort te accepteren.