Over de schreef met Ben Bot

Mag een oud-minister, tevens oud-diplomaat, na zijn publieke loopbaan, als lobbyist betaalde particuliere opdrachten aannemen? Het antwoord daarop is in beginsel ja, mits dat zorgvuldig en terughoudend gebeurd. Daarbij wegen de publieke belangen die eerder werden behartigd nog steeds mee. Zulke lobbyisten moeten selectief zijn in hun cliënten en zich bewust blijven van het risico van belangenverstrengeling. Ook nog jaren later.

De vraag is relevant omdat Ben Bot, oud-minister van Buitenlandse Zaken en ex-Permanent Vertegenwoordiger van Nederland bij de EU, zich bij het Openbaar Ministerie probeerde te mengen in een strafrechtelijk onderzoek naar een Libische vermogensbeheerder met Gaddafi-connecties, verdacht van witwassen en fraude.

Nota bene: Bot handelde niet namens de lobbyfirma waarvoor hij doorgaans werkt, maar „als burger”, in opdracht van Londense advocaten, via een eigen BV. Dat roept automatisch integriteitsvragen op. Kennelijk had de ‘burger’ Bot een meerwaarde ten opzichte van de lobbyist Bot. Dat kan alleen zijn hoedanigheid als oud-minister en oud-diplomaat zijn geweest, waarvan kennelijk meer effect werd verwacht. De schijn van politieke beïnvloeding is daarmee gewekt. Juist door zijn eerdere functies had Bot deze vraag moeten weigeren en de man naar zijn lobbyfirma moeten verwijzen. Daar had dan bij voorkeur een ander dan Bot zijn belangen kunnen behartigen. Gelukkig ging het OM niet in op het pleidooi van Bot, die daarmee over de schreef ging. Lobbyisten dienen altijd met open vizier te werken. En oud-ministers moeten zich niet voor karretjes uit hun eigen netwerk laten spannen. Zeker niet in deze kwestie.