Onvermijdelijk dat Deutsche Bank aan de top schoon schip maakt

Deutsche Bank zou verwikkeld zijn in zo’n 6.000 juridische kwesties

Anshu Jain (links) enJürgen Fitschen stonden onder steeds grotere drukom te vertrekken.
Anshu Jain (links) enJürgen Fitschen stonden onder steeds grotere drukom te vertrekken. Foto AFP

Hun positie was onhoudbaar – eigenlijk zijn ze nog verrassend lang gebleven. Deutsche Bank kondigde gisteren onverwachts het vertrek aan van haar twee topmannen, Anshu Jain (52) en Jürgen Fitschen (66). Ze stappen respectievelijk per eind juni en eind mei volgend jaar op.

Sinds hun aantreden in juni 2012 is de bank van Jain en Fitschen, een van de grootste financiële instellingen ter wereld, van het ene schandaal in het andere gerold. Financieel liep het ook niet goed, mede als gevolg van alle boetes en schikkingen die de bank vanwege die affaires moest betalen.

Het leidde tot gemor onder aandeelhouders. En personeel beklaagde zich dat de top een uitweg zocht door rigoureus werknemers te ontslaan. Terwil de schandalen zouden zijn veroorzaakt door de zakenbankiers.

Rooskleuriger voorstelling van zaken

Een greep uit de reeks affaires: in april dit jaar moest Deutsche Bank 2,5 miljard dollar (2,3 miljard euro) betalen voor haar rol in de fraude met de Libor-rente, waarvoor onder andere ook de Rabobank is bestraft. De schikking die Deutsche moest betalen was een van de hoogste van allemaal.

Vorige maand kreeg Deutsche nog een boete van 55 miljoen dollar voor het de facto verhullen van verliezen tijdens de kredietcrisis. Deutsche hoefde niet gered te worden, maar volgens sommigen kwam dat mede doordat zij haar positie rooskleuriger voorstelde dan die was. Enkele weken geleden maakte de bank bekend dat ze onderzocht wordt wegens mogelijk betrokkenheid bij witwassen door een Russische afdeling. Topman Fitschen staat op dit moment persoonlijk terecht in een strafzaak rond een inmiddels overleden Duitse mediamagnaat, omdat hij zijn collega’s niet zou hebben weerhouden van het plegen van meineed.

De balans op dit moment: Deutsche heeft sinds de crisis een bedrag van bijna 9 miljard euro moeten betalen om strafrechtelijke vervolging af te kopen en voor boetes. Daarnaast is de bank in circa 6.000 juridische geschillen verwikkeld, volgens Duitse media.

Veel van de problemen komen voort uit de zakenbankactiviteiten van de bank. Dat onderdeel werd tussen 1995 en 2012 geleid door Jain. Onder zijn leiding groeide het onderdeel uit tot het vlaggeschip van de bank, die er een internationale kolos door. werd. Maar de ongebreidelde groei wordt door velen ook gezien als een hoofdoorzaak van de huidige problemen. Megabanken zouden te complex zijn om te controleren. En vaak zouden ze niet eens controle willen houden, want dat stond winst maken maar in de weg. Het zijn problemen die ook spelen bij andere megabanken zoals UBS, RBS en Barclays.

Keerpunt

Lange tijd wisten Jain en Fitschen de druk om op te stappen te weerstaan. Ze zeiden dat nu vertrekken onverstandig was, de bank moest eerst in rustiger vaarwater worden gebracht. Onlangs kondigden ze een reeks herstelmaatregelen aan: het inperken van de speelruimte van de zakelijke divisie. Maar ook het sluiten van ruim 200 bankkantoren en het ontslag van duizenden werknemers.

Gisteren bleek dat de druk toch te veel is geworden. Keerpunt is mogelijk de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering in mei geweest, waarbij slechts 61 van de aandeelhouders décharge wilden verlenen aan het bestuur. Normaal is dat een formaliteit. De Duitse krant Frankfurter Allgemeine meldt vandaag dat grote investeerders daar zelfs alleen voor hebben gestemd omdat er een geheime afspraak zou zijn dat Jain en Fitschen kort daarop zouden vertrekken.

Het is nu aan de Brit John Cryan om een einde te maken aan een van de roerigste episodes in de geschiedenis van Deutsche. Cryan komt uit de raad van commissarissen van Deutsche Bank en heeft daarnaast een hoge functie bij het Singaporese staatsinvesteringsfonds Temasek. Hij mag tot een mei volgend jaar samen met Fitschen proberen de rust te herstellen. Daarna moet hij het alleen doen.