Opinie

‘Koefnoen’ glijdt uit op middellange baan

Toyboy’ Nils Verkooijen inKoefnoen Presenteert.
Toyboy’ Nils Verkooijen inKoefnoen Presenteert.

Het was een aannemelijk verhaal dat Paul Groot, Owen Schumacher en Jeremy Baker in diverse talkshows mochten vertellen. Na dertien seizoenen van hun satirische programma Koefnoen (AVRO-TROS) was het verleidelijk een extra seizoen te maken met zes „korte films”, zonder imitaties maar met een doorlopend verhaal dat over een wat langere spanningsboog beschikt. Elk van de drie sterren van het programma schreef twee scenario’s.

Nu we op de helft zijn van Koefnoen Presenteert kan de conclusie slechts luiden dat het procedé niet werkt. En het is nog niet zo eenvoudig precies te benoemen waar de schoen wringt.

Op zichzelf is het een klassiek probleem: succesvolle makers van sketches lopen vaak stuk op de langere baan, onder meer omdat ze geobsedeerd zijn door het effect van afzonderlijke scènes en het geheel niet goed overzien. Maar ook de losse grappen werken dit keer nauwelijks.

Het heeft ook te maken met pretentie. Aflevering 1, Stessen, beviel nog het best, omdat er weinig te betogen viel. Er werd gewoon weer eens de draak gestoken met de nepglamour van het cabinepersoneel in de burgerluchtvaart, met hun uniformen en loze suggestie van luxe. Dankbaar object, vaak eerder gedaan, beetje makkelijk, maar niet slecht, af en toe licht schrijnend.

Deel 2 en 3 waren meer gecompliceerd, door de vrij getrouwe pastiche van bestaande programma’s en mediahypes. In Een Grap! In Godsnaam! werd een naar Jack Spijkerman gemodelleerde tv-presentator in het decor van 24 uur met gegijzeld door een verwarde jihadist met nepwapen, maar echte bomgordel. Afgelopen vrijdag werd het decor van SBS Shownieuws geleend voor Toyboy, met een prettige titelrol van Nils Verkooijen. In het algemeen belang klapt die uit de school over avances (en malversaties) van de Brabantse commissaris van de koningin. Het hele gezin van de bestuurder wordt meegesleept in het mediatumult, maar iedereen probeert er een slaatje uit te slaan.

Al die productionele inspanningen om de (televisie-)werkelijkheid zo dicht mogelijk te benaderen zijn nauwelijks besteed aan de tamelijk dunne scenario’s. Die moraliseren en de dialogen bestaan deels uit verre van realistische, tong brekende oneliners: „Hij is het kind dat ik had moeten hebben in plaats van die roedel aandachtsgeile hyena’s!”

In een sketch kan dat effectief zijn, maar in drama verhindert het identificatie met de personages, als het karikaturale zetstukken blijven.

Een vergelijkbaar probleem doet zich voor bij De Jopie Parlevliet Show, het nieuwe zaterdagavondamusement van RTL4. Cabaretier Richard Groenendijk ontvangt als tante Jopie uit Overschie gasten als Gers Pardoel, Art Rooijakkers, Angela Groothuizen en rolschaatsende kinderen in glitterpakjes.

Het is meer Dame Edna dan tante Es, maar het uit Groenendijks theatervoorstellingen afkomstige personage moet haar tv-vorm nog vinden. Rotterdamse jolijt en erotische zelfspot zijn niet genoeg: „Wie zijn benen spreidt, spreidt gezelligheid.”