In het archief lag een map vol illustraties

Tien jaar na zijn dood verschijnt een nieuw prentenboek van Max Velthuijs: Meneer Macaroni gaat picknicken. Het boek stamt van vlak voor zijn grote doorbraak met Kikker, in 1989.

De omslagillustratie van Meneer Macaroni gaat picknicken.
De omslagillustratie van Meneer Macaroni gaat picknicken.

Toch nog een nieuw verhaal van de man van Kikker. Niet óver Kikker, maar onmiskenbaar van dezelfde maker. Tien jaar na zijn dood verschijnt deze week een prentenboek van illustrator Max Velthuijs dat nooit eerder in Nederland is gepubliceerd. Het werd ontdekt in zijn archief.

Meneer Macaroni gaat picknicken was wél eerder uitgegeven in Frankrijk, in 1987, in een vakantieboekenreeks van uitgeverij Bayard. Die nam in 2013 contact op met de Stichting Max Velthuijs, de beheerder van de nalatenschap van de illustrator, met de vraag of ze het boek mochten herdrukken. „Ik was zeer verrast”, zegt Peter Bakker, voorzitter van de Stichting en een oude vriend van Velthuijs. „Ik ken vrijwel alles van Max, maar van dit boek had ik nog nooit gehoord.”

Toen ging Bakker zoeken in het archief van Velthuijs, dat in het Letterkundig Museum ligt. Naast de originele illustraties van onder meer de Kikker-serie en de Klein-Mannetje-reeks ligt daar een map met moeilijk te plaatsen illustraties. „Maar ook de originelen van Meneer Macaroni bleken allemaal aanwezig. En ik vond een serie prenten die bij elkaar lijken te horen, maar waar geen tekst bij is. Daar zijn we nog mee bezig.”

Het bestuur van de Stichting was zo aangenaam verrast over de kwaliteit van Meneer Macaroni dat ze Velthuijs’ vaste Nederlandse uitgeverij Leopold benaderden. Het verhaal werd destijds geschreven door de Britse kinderboekschrijfster Jocelyn Wild, waarna Velthuijs de tekeningen maakte. Het is een volmaakt vrolijk en zomers prentenboek, over een meneertje en zijn dierlijke vrienden die uit picknicken gaan, geplaagd worden door een regenbui en terechtkomen op het verjaardagsfeestje van de koning.

Velthuijs maakte het speciaal op verzoek van Bayard, zegt Manja Heerze van uitgeverij Leopold. Zij waren na de ontdekking onmiddellijk enthousiast over het boek. Waarom het nooit eerder tot Nederland is doorgedrongen, is dan ook onduidelijk.

Transparantere stijl

Misschien zag Velthuijs het als een exclusief Frans uitstapje, speculeert Bakker. Hij herinnert zich dat Velthuijs in die tijd in de clinch lag met zijn toenmalige uitgevers. De Fransen „zullen wel lang gezeurd hebben”, waarop Velthuijs besloot dat hij „dan ook echt iets anders moest maken dan hij altijd deed”. De aquarellen en potloodtekeningen in Meneer Macaroni hebben „een transparantere stijl dan we van hem gewend zijn”, zegt Heerze.

„Het lijkt vlugger, vlotter gemaakt. Max is losser te werk gegaan”, vindt Bakker. Dat maakt de vondst van Meneer Macaroni ook waardevol: het toont een kant van Velthuijs’ illustratiewerk die Bakker alleen maar kende van schetsen en vingeroefeningen. „Het roept de vraag op hoe zijn werk zich had ontwikkeld als hij op deze weg was doorgegaan.”

Meneer Macaroni stamt van vlak voor de grote doorbraak van Velt-huijs. Vanaf 1989 legde de tekenaar zich toe op de boeken over Kikker, die hem internationale roem opleverden. Inmiddels geldt hij als een van de belangrijkste kinderboekillustratoren die Nederland ooit had. Hij overleed in 2005, een jaar later werd de enige Nederlandse oeuvreprijs voor illustratoren naar hem vernoemd.