DNB: Nederland profiteert van geldverruiming ECB

De Nederlandse economie profiteert van het opkoopprogramma van de ECB.
De Nederlandse economie profiteert van het opkoopprogramma van de ECB. ANP/Robin van Lonkhuijsen

De Nederlandse economie profiteert van het grootschalige opkoopprogramma van staatsobligaties van de Europese Centrale Bank (ECB). Het door de ECB in januari aangekondigde en in maart in gang gezette programma levert naar schatting 0,2 procentpunt per jaar extra groei van het bruto binnenlands product op in de jaren 2015-2017.

Dat stelt De Nederlandsche Bank (DNB) in een vandaag gepubliceerde raming. DNB-directielid Job Swank sprak vanochtend van een “niet geweldig indrukwekkend” effect. “Maar dat er een effect is geweest, valt niet te ontkennen.” De Nederlandse economie trok al in 2014 aan, toen het ECB-programma van ‘kwantitatieve verruiming’ nog niet liep. De stimuleringsmaatregelen van de ECB “doen daar een schep bovenop”, aldus Swank.

Vergeleken met een half jaar geleden schroeft DNB haar groeiverwachting voor 2015 flink op, van 1,2 naar 2 procent. In 2016 verwacht DNB 1,8 procent groei en in 2017 2,2 procent, het hoogste groeicijfer in tien jaar.

Opkooprogramma ECB sinds maart

DNB waagt zich als eerste Nederlandse instelling aan een inschatting van de effecten van het programma van ‘kwantitatieve ruiming’ op de Nederlandse economie. Sinds maart koopt de ECB maandelijks gemiddeld voor 60 miljard euro aan overheidsobligaties op. Het geld waarmee zij dat betaalt, komt via beleggers in het financiële circuit terecht.

De hoofdreden voor president Mario Draghi van de ECB om het opkopen van staatsobligaties, een paardenmiddel, in te zetten, was de vermeende dreiging van deflatie. DNB-president Klaas Knot tekende in januari binnen het ECB-bestuur verzet aan tegen het besluit, maar hij was in de minderheid. Knot vreest voor financiële zeepbellen door de in totaal 1.140 miljard euro die de ECB tot september 2016 in de economie wil pompen. DNB waarschuwde ook voor de risico’s voor Nederlandse verzekeraars en pensioenfondsen van de lage rentes die een gevolg zijn van het ruime ECB-beleid.

Effect “niet met zekerheid te bepalen”

DNB zegt dat het effect van kwantitatieve verruiming op de economie “niet met zekerheid te bepalen” is. Nederland profiteert als exportland vooral van de lagere eurokoers. Die daalde rond de aankondiging van het ECB-programma van kwantitatieve verruiming doordat de hoeveelheid euro’s in de markt toeneemt. Ook stijgt de vraag naar krediet van huishoudens en bedrijven door het ECB-programma. Dit programma drukt de rentes op staatsobligaties, wat doorwerkt in de rentes die banken rekenen. De extra kredietverlening komt de consumptie, de huizenverkoop en de investeringen ten goede.

Het Centraal Planbureau ging in zijn ramingen van maart uit van lagere groei in 2015 dan DNB: 1,7 procent in plaats van 2 procent. Woensdag publiceert het CPB nieuwe ramingen.