De 22-jarige Browder zat 3 jaar onschuldig in de cel - nu is hij dood

Kalief Browder zat drie jaar vast voor een misdaad die hij niet gepleegd had.
Kalief Browder zat drie jaar vast voor een misdaad die hij niet gepleegd had. Schermafbeelding YouTube.

Hij zat drie jaar onschuldig vast voor het stelen van een rugzak. Drie jaar weg. Door zijn tijd in de cel kreeg Kalief Browder psychisch een enorme opdonder. Zodanig dat hij afgelopen weekend zelfmoord pleegde. Zijn zaak stond symbool voor hoe het Amerikaanse justitiële systeem uit de rails kan lopen.

Het verhaal van Browder lijkt het zoveelste verhaal te zijn in een lange rij waarbij zwarte Amerikanen slachtoffer worden van discriminatie, racisme en zonder enige aanleiding met veel geweld worden aangehouden en soms zelfs neergeschoten. Zo werd een agent in Texas gisteren nog op verlof gestuurd nadat hij buitenproportioneel tekeer ging tegen zwarte tieners (bizar filmpje) die een pool party bezochten. Maar denk ook aan Walter Scott, Trayvor Martin, Michael Brown, Freddie Gray en Eric Garner.

Ook de zestienjarige Kalief Browder wordt in mei 2010 op agressieve wijze gearresteerd als hij samen met een vriend terugloopt van een feestje in The Bronx. Hij wordt ervan beschuldigd twee weken eerder iemand van zijn rugzak te hebben beroofd. Een misdaad die hij direct ontkent te hebben gepleegd. Omdat zijn familie de drieduizend dollar borg niet kan betalen, wordt hij afgevoerd naar de gevangenis op Rikers Island, het grootste gevangeniscomplex van New York, waar zo’n elfduizend gedetineerden zitten.

De penitentiaire inrichting is berucht vanwege de gewelddadige incidenten die er plaatsvinden. Maar niet alleen de gevangenis loopt over, ook de rechtbanken in The Bronx staat erom bekend te worden overspoeld met zaken. Op het moment van Browders aanhouding hebben de rechtbanken zo’n 5.600 zaken in behandeling; er zijn te weinig rechters en er is te weinig tijd voor een nette afhandeling van al die zaken in een normaal tijdsbestek.

‘Die 3 jaar komen nooit terug’

De inmiddels dan zeventienjarige Browder krijgt een advocaat toegewezen en tijdens een voorbereidende zitting pleit hij onschuldig. Maar het komt maar niet tot een rechtszaak. Browder zit meer dan drie jaar vast - waarvan honderd dagen in eenzame opsluiting - zonder dat het tot een zaak komt. In juni 2013 trekt justitie de zaak tegen hem in en wordt hij plots vrijgelaten.

ABC interviewde hem in 2013 na zijn vrijlating. In dat interview zegt hij:

“Ik kreeg geen excuus, niets. Ze zeiden: ‘de aanklacht is komen te vervallen, maak je geen zorgen, er is niets aan de hand’. Hoezo er is niets aan de hand? Ik heb mijn eindexamen gemist, het eindfeest, de bruiloft van mijn zus, verjaardagen; ik heb drie jaar gemist, de geboorte van mijn neefje, drie jaarwisselingen. Die drie jaar krijg ik niet terug. Nooit.”

Browder besluit de stad aan te klagen, zo vertelt hij in een uitgebreid interview met The Huffington Post. In dat gesprek vertelt hij over de erbarmelijke omstandigheden van zijn detentie, de mishandelingen, de vechtpartijen en hoe hij ook nog eens werd uitgehongerd. Hij toont zich in het interview op dat moment nog wel strijdlustig en opgelucht over zijn vrijlating.

Browder werd stelselmatig mishandeld

Zijn zaak krijgt wereldwijde bekendheid als The New Yorker een longread aan hem wijdt. Het trekt de aandacht van senator Rand Paul en leidt er uiteindelijk zelfs toe dat New York de juridische molen aanpast waardoor mensen niet meer eindeloos in voorarrest kunnen zitten zoals Browder.

In de longread vertelt Browder nog uitgebreider over zijn tijd in Rikers Island; een levende hel. Al probeert hij zich niet met bendes in te laten in de gevangenis, aan vechten is geen ontkomen aan, ook al omdat het personeel zelf regelmatig moedwillig met de gedetineerden op de vuist gaat. Een woordenwisseling kan genoeg aanleiding zijn tot het gebruik van fors geweld.

“De volgende dag kwam de bewaker om me naar de douche te begeleiden. Maar al voordat we aankwamen, sloeg de bewaker me tegen de grond. Hij zette zijn ene arm op mijn gezicht en begon met de andere arm op mijn been in te beuken.”

Browder doet tijdens zijn tijd op Rikers Island dan ook zes zelfmoordpogingen omdat hij de mishandelingen niet meer trekt. Afgelopen voorjaar duikt er een video op waarin te zien is hoe Browder door een bewaker zonder reden tegen de grond gewerkt wordt:
https://www.youtube.com/watch?v=yR85BXIhgao

‘Ik voel me of ik 40 ben’

Hoewel Browder probeert zijn leven op te pakken na zijn vrijlating, heeft hij daar grote moeite mee. Hij lijdt aan ernstige depressies. Zes maanden na zijn vrijlating doet hij een nieuwe zelfmoordpoging. ABC interviewt hem afgelopen april naar aanleiding van het opduiken van de beelden van zijn mishandeling. Uit het interview blijkt opnieuw hoe erg Browder geschaad is door zijn tijd in de gevangenis:

“Ik heb mijn jeugd verloren. Diep van binnen ben ik kapot. Ik ben 21, maar ik voel me alsof ik veertig jaar ben.”

https://www.youtube.com/watch?v=xThHZBAF8jo

Zijn tijd in de gevangenis heeft Browder uiteindelijk toch geknakt. Afgelopen weekend deed Browder weer een zelfmoordpoging, die dit keer wel ‘lukte’. The New Yorker sprak zijn familie na het gebeuren. Zijn advocaat, Paul Prestia, heeft in een verklaring na de zelfmoord gezegd tegen CNN dat de rechtszaak tegen de stad doorgaat.