Eerst modder en zweet, dan glamour

Vanavond begint het WK vrouwenvoetbal in Canada. Anouk Hoogendijk zit dan wel op de bank, maar ze groeide uit tot idool. „Soms wil je zo snel mogelijk naar huis. Maar als ik die meisjes ‘Anouk, Anouk’ hoor roepen, smelt ik bijna.”

Anouk Hoogendijk begint vanavond, op het WK in Canada, op de bank. Foto Bastiaan Heus
Anouk Hoogendijk begint vanavond, op het WK in Canada, op de bank. Foto Bastiaan Heus

In de anonieme beginjaren van haar voetbalcarrière ontving Anouk Hoogendijk een verzoek van het tijdschrift FHM dat weinig te raden overliet. Dat het blad haar uitnodigde voor een fotoshoot was niet omdat de lezers van For Him Magazine geïnteresseerd zijn in vrouwenvoetbal. FHM: dat staat voor ‘buurmeisjes’ in lingerie en ranglijsten als ‘de honderd meest sexy vrouwen ter wereld’. Ze bedankte. „Ik zeg niet dat ik het nooit zou doen, maar ik wilde voorkomen dat mensen mij zouden leren kennen als die babe uit FHM”, zegt ze nu.

Want voetbal staat op één. Dagelijks ploetert ze op de trainingsvelden van Ajax, schaaft ze haar knieën aan kunstgras en schroomt ze niet om met stevige slidings een tegenstander van de bal te zetten. Anouk Hoogendijk (30) wil het duidelijk gezegd hebben: glitter en glamour is maar een klein onderdeel van haar leven, het is meer modder en zweet.

Ze lacht er zelf om tijdens het gesprek over haar leven als fulltime-voetballer. Een gesprek dat gaat over haar pas verschenen boek voor ambitieuze voetballers, het maken van reclame via sociale media en de dagelijkse fanmail van de jeugd. En, uiteraard, over het WK in Canada dat vandaag begint en nu al een hoogtepunt is voor Hoogendijk. Ze behoort tot de eerste generatie Nederlandse spelers die zich plaatste voor de mondiale eindronde. In 2009 was ze er ook al bij toen de nationale ploeg voor het eerst deelnam aan een EK.

Zinloos gepieker

Toen was ze nog basisspeler. Nu ziet het ernaar uit dat de bekendste voetbalster van Nederland in het eerste duel tegen Nieuw-Zeeland deze nacht (Nederlandse tijd, 3.00 uur) op de reservebank begint. Ze is vorig jaar langdurig geblesseerd geweest en werd vervolgens vervangen door een speler die het erg goed doet. In het begin was dat moeilijk. Lag ze in haar hotelbed te mijmeren over de vraag of ze de dag erna zou spelen. Zulk „zinloos” gepieker komt niet meer voor. „Je hebt gewoon niet alles in eigen hand. De bondscoach heeft zijn keuze op dat moment toch al gemaakt.”

Toch kan het knagen. Na afloop van thuisinterlands bijvoorbeeld, als ze met alle spelers voor een handtekeningenronde langs de tribunes trekt. „Het liefst wil je soms zo snel mogelijk naar huis als reserve. Maar in plaats daarvan wordt er tijdens zo’n ronde tig keer aan je gevraagd waarom je niet speelt. Aan de andere kant: als ik die meisjes ‘Anouk, Anouk’ hoor roepen, smelt ik bijna. Zelf ben ik ook zo klein geweest en was ik ook blij als Marc Overmars mij die handtekening gaf.”

Er was geen vrouwelijke voetbalheld

De huidige algemeen directeur van Ajax hing boven haar bed in het ouderlijk huis in het Utrechtse Mijdrecht. Hij won indertijd met Ajax de Champions League (1995), zij voetbalde als eerste meisje tussen de jongens bij de plaatselijke voetbalclub CSW. Daar waar iedereen fantaseerde over een bestaan als voetbalheld. Zij ook, als meisje. De vrouwelijke versie van de voetbalheld bestond niet. Exact dat is het verschil tussen haar jeugd en die van de meisjes die haar na de uitzwaaiwedstrijd tegen Estland vragen om een krabbel. Nu zijn er wel voetbalsters met aanzien. Vivianne Miedema is de doelpuntenmachine van Bayern München, Manon Melis de fullprof in Zweden.

Zelf is Hoogendijk misschien wel de eerste voetbalster met wie de jeugd zich vereenzelvigt. Ze had als eerste een sponsorcontract bij Nike, figureert in fotoshoots in bladen als JFK en Helden, en schoof twee keer aan bij RTL Late Night, om onder meer te vertellen over haar transfer naar het Londense Arsenal. Plus, en dat is niet onbelangrijk: ze voetbalt (weer) bij Ajax. Tv-presentator Humberto Tan zei het als volgt bij de presentatie van het boek dat Hoogendijk heeft uitgebracht: „Anouk geeft jonge meiden een stip op de horizon.”

Vanuit dat perspectief is ook Balverliefd tot stand gekomen, een boek dat kan dienen als handleiding naar de top. Ze pakt haar telefoon en leest enkele berichten die ze heeft ontvangen via sociale media. Ze heeft ruim 30.000 volgers op Instagram en 32.500 op Twitter. Daarin komt telkens dezelfde vraag terug: heb je tips? „Veel meer dan in mijn tijd hebben die meiden nu een doel. Ook zij kunnen bij Ajax voetballen. Dat boek leek me daarom een uitkomst. Alle vragen die zij stellen, kon ik daarin beantwoorden.”

Pittige tante

Het was halverwege 2009 toen haar populariteit steeg. Ze had Oranje met een strafschop verrassend naar de halve finale op het EK geschoten (daarna volgde uitschakeling) en werd vanaf dat moment om de haverklap gebeld „door mensen die iets van me wilden”. Eerst was het leuk, later werd het te veel. „Ik ging slechter presteren. En lag ’s nachts wakker omdat ik aan het denken was.”

De oplossing: een zaakwaarnemer, zoals ook alle mannelijke voetballers die hebben. Ze wordt begeleid door Esther Goergen, de vrouw van de bekende spelersmakelaar Rob Jansen. „Zij is de pittige tante die ik nodig heb. Zelf ben ik geneigd al snel ‘ja’ te zeggen, maar Esther neemt me tegen mezelf in bescherming. Wordt het te veel, dan grijpt ze in.”

Hoe ze voorkomt dat alle aandacht voortkomt uit alleen haar uitstraling? Ze is even stil. „Door ervoor te zorgen dat het een combi is. Een foto in een tijdschrift afgewisseld met een foto op Instagram na een zware training. Ik ben ook altijd blij als ik een compliment krijg over mijn spel. Ik ben gaan voetballen omdat ik de sport leuk vind. Als het me om die aandacht ging, had ik beter kunnen proberen model te worden.”