Samsom: oproep Rutte ‘gratuit’

PvdA-leider Diederik Samsom neemt afstand van de oproep van premier Rutte tegen de ‘grote dikke ik’. In een opiniestuk in deze krant noemt hij de oproep van vorige week „gratuit”. Ruttes opvatting over zelfredzaamheid en een kleine overheid, schrijft Samsom, werkt zulk gedrag juist in de hand. „Wie individuen uitnodigt zich groot te maken en vooral zichzelf te redden, moet niet verbaasd staan als velen zich van de weeromstuit té groot maken, de Dikke Ik.”

Rutte sprak vorige week op het VVD-congres ergernis uit over „hufterigheid en egoïsme” in de samenleving. Als voorbeeld noemde hij onder meer graaiende bankiers, werklozen die „meteen het adres in hun hand van het UWV [hebben] om een uitkering te vragen” en „mensen die in toenemende mate politieagenten, leraren of mensen in de gezondheidszorg beschouwen als personeel”.

De term ‘dikke ik’ leende Rutte van coalitiegenoot Samsom, die deze in 2007 gebruikte in een opiniestuk in Trouw. De uitdrukking komt van filosoof Harry Kunneman. Ruttes rede leidde tot veel reacties. De Kamer wil nog vóór de zomer een debat met Rutte.

Samsom constateert dat Rutte „een nogal ander beeld heeft van de Dikke Ik” dan hijzelf. De premier huldigt het „klassieke liberale mensbeeld van het individu dat zijn succes of falen geheel in eigen hand heeft, leidend tot een politiek die vooral streeft naar een kleine overheid, een grote markt en het belonen van calculerend gedrag.” Denigrerende bejegening van politie en leraren komt daar uit voort. „Wie de overheid bij herhaling als obstakel afschildert en haar klein wil krijgen, moet niet klagen als mensen de vertegenwoordigers van die overheid minder respect toedelen dan gewenst.”