Denktank Michail Gorbatsjov wordt mogelijk verboden

Erg populair was hij al lang niet meer in Rusland. Volgens veel Russen is voormalig Sovjetleider Michail Gorbatsjov verantwoordelijk voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie in 1991 – volgens president Poetin „een van de grootste geopolitieke catastrofes van de eeuw”.

Nu wordt zelfs zijn denktank misschien verboden. Het Russische ministerie van Justitie heeft een verzoek gekregen om de Gorbatsjov-Stichting aan te merken als ‘buitenlandse agent’, die zich op onwettige manier zou inlaten met de Russische politiek.

Het verzoek komt na publicatie van een kritisch rapport van de Gorbatsjov-Stichting, waarin wordt opgeroepen tot democratische hervormingen en betere relaties met het Westen. Volgens het rapport zijn in Rusland de democratische instituties afgebladderd, is de „politieke concurrentie’’ verdwenen en zijn de verhoudingen met het Westen „op het niveau van een nieuwe Koude Oorlog” gekomen.

Het verzoek om de denktank in de ban te doen komt van Georgi Fjodorov, een lid van de Maatschappelijke Kamer van het Russische parlement, een instituut dat enigszins vergelijkbaar is met de Nederlandse Raad van State. Volgens Fjodorov bevat het rapport van de Gorbatsjov-Stichting „een oproep tot een nieuwe perestrojka, dat wil dus zeggen, tot bestuurlijke en politieke hervormingen in het land”.

De wet tegen ‘Buitenlandse Agenten’ dateert uit 2013 en schrijft voor dat niet-gouvernementele organisaties in Rusland geen financiering uit het buitenland mogen ontvangen en zich niet mogen inlaten met „politieke activiteiten”. Volgens Fjodorov is daar in het geval van de Gorbatsjov-Stichting sprake van, aangezien uit „open bronnen bekend” is dat de stichting een „internationale ngo is met een hoofdkwartier in San Francisco”. De stichting ontkent dat zijt een kantoor heeft in de VS en dat zij wordt gesteund met geld uit het buitenland. In de afgelopen jaren zijn verschillende ngo’s op de lijst van ‘buitenlandse agenten’ geplaatst. Hierdoor vallen ze onder verscherpte controle van de Russische overheid. In het geval van ‘overtredingen’ kunnen ze worden opgeheven.