Resistente bacteriën verpesten zwemwater

In water uit Nederlandse sloten en rivieren zitten zo vaak en zo veel resistente bacteriën dat „besmetting van mensen vanuit oppervlaktewater een realistisch scenario is”. „Tijdige en keiharde actie is nodig om hun verspreiding in te perken”, schrijven onderzoekers van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in het tijdschrift PLOS ONE van 1 juni. Zij noemen de multiresistente bacteriën „een serieuze bedreiging voor de volksgezondheid.”

De RIVM-onderzoekers bepaalden de antibioticaresistentie van bacteriën in oppervlaktewater en in rioolwater in waterzuiveringsinstallaties en van een paar ziekenhuizen, een verpleeghuis en een internationale luchthaven.

In totaal namen ze tussen 2006 en 2013 bijna 150 monsters. Daaruit kweekten ze ruim 1.150 kolonies met de darmbacterie Escherichia coli (E. coli). Van iedere kweek stelden ze vast of die ongevoelig was (resistent) voor één, of meer van zeven klassen antibiotica. Een bacterie met resistentie tegen drie of meer antibioticaklassen noemden ze multiresistent.

E. coli’s uit het ziekenhuisriool zijn voor bijna 70 procent multiresistent. Dat was de top. En het is begrijpelijk, want in ziekenhuizen worden veel antibiotica gebruikt – ook soorten die bijna nooit buiten de ziekenhuismuren komen. De E. coli’s uit waterzuiveringsinstallaties en oppervlaktewater waren minder vaak (31 en 26 procent) resistent en dan ook nog voornamelijk voor één of twee antibiotica.

Toch schrijven de RIVM-onderzoekers in hun conclusies dat dat een reden voor zorg is. Met het rioolwater van een ziekenhuis of verpleeghuis komen weinig mensen direct in aanraking. Maar oppervlaktewater, daar zwemmen mensen in, er worden gewassen mee besproeid en boeren laten hun vee ervan drinken. Hoewel besmetting voor gezonde mensen meestal geen direct gevaar is, zorgt die toch voor verspreiding. De onderzoekers noemen incidenten waarbij mensen via oppervlaktewater besmet raakten en soms ernstig ziek werden.